Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 6 THCS Hùng Quan (2025-2026)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau rồi thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Đom Đóm và Giọt Sương
Tối hôm đó không có trăng nhưng bầu trời đầy sao sáng. Đom Đóm bay từ bụi tre ngà ra ruộng lúa. Cây đèn của Đom Đóm cứ chớp lên trong đêm, trông đẹp như ngôi Sao Hôm đang nhấp nháy. Đom Đóm sà xuống chân ruộng bắt mấy con Rầy Nâu hại lúa để ăn lót dạ. Sau đó, cậu ta bay lên một gò cao, đậu lên một bông cỏ may, vừa hóng gió thu về đêm, vừa làm cho cây đèn của mình sáng thêm. Bỗng Đom Đóm nhìn sang bên cạnh và thấy cô bạn Giọt Sương đang đung đưa trên lá cỏ. Đom Đóm thầm nghĩ: “Ôi! Bạn Giọt Sương thật là xinh đẹp!”. Rồi Đom Đóm cất cánh bay quanh Giọt Sương. Lạ thật! Càng đến gần, Đom Đóm lại càng thấy Giọt Sương đẹp hơn. Đom Đóm cất tiếng:
- Chào bạn Giọt Sương, trông bạn lung linh tỏa sáng như một viên ngọc vậy!
Giọt Sương dịu dàng nói:
- Bạn Đom Đóm ơi! Mình sáng đẹp thế này là vì mình phản chiếu ánh sáng từ các ngôi sao trên bầu trời, có khi còn mờ hơn ánh sáng cái đèn của bạn. Mình nghĩ bạn mới là người đẹp nhất, sáng nhất vì bạn sáng lên được từ chính bản thân mình. Bạn thật đáng tự hào!
Đom Đóm nói:
- Bạn Giọt Sương khiêm tốn quá! Nhưng mình xin cảm ơn bạn về những lời tốt đẹp dành cho mình. Thôi, chào bạn! Mình đi bắt bọn bọn Rầy Nâu hại lúa đây!
Đom Đóm bay đi, Giọt Sương nói với theo, giọng đầy khích lệ:
- Xin chúc bạn làm tròn nhiệm vụ của mình để đồng ruộng thêm tươi tốt nhé!
(Trích tập truyện: “Chú chim lạc mẹ”, Nguyễn Phi Hùng, NXBGD 2005, tr35,36)
Nhân vật chính của văn bản trên là ai ?
Dựa vào nhân vật xuất hiện xuyên suốt và có vai trò chính trong các sự việc của văn bản.
Nhân vật chính của văn bản là Đom Đóm và Giọt Sương.
Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Dựa vào người kể chuyện và cách người kể gọi tên nhân vật để xác định ngôi kể.
Ngôi kể thứ ba
Theo văn bản thì Giọt Sương và Đóm Đóm sáng đẹp vì điều gì?
Tìm thông tin trực tiếp trong lời nói của các nhân vật.
Nguyên nhân sáng đẹp của hai nhân vật:
- Giọt Sương: Sáng đẹp vì phản chiếu ánh sáng từ các ngôi sao trên bầu trời.
- Đom Đóm: Sáng đẹp vì ánh sáng phát ra từ chính bản thân mình.
Khi Đom Đóm bay đi, Giọt Sương nói với theo: “Xin chúc bạn làm tròn nhiệm vụ của mình để đồng ruộng thêm tươi tốt nhé!". Em hiểu ý nghĩa của lời chúc đó là gì?
Dựa vào lời chúc và nhiệm vụ của Đom Đóm trong câu chuyện để giải thích ý nghĩa.
Ý nghĩa lời chúc của Giọt Sương dành cho Đom Đóm:
- Thể hiện sự quan tâm, động viên và khích lệ tinh thần to lớn.
- Nhắc nhở và trân trọng trách nhiệm lao động có ích của Đom Đóm đối với đồng ruộng.
Nêu công dụng của dấu ngoặc kép được sử dụng trong câu Đóm thầm nghĩ: “Ôi! Bạn Giọt Sương thật là xinh đẹp!”.
Dựa vào nội dung nằm trong dấu ngoặc kép để xác định công dụng.
Công dụng của dấu ngoặc kép: Dùng để đánh dấu phần suy nghĩ (lời nghĩ thầm) bên trong của nhân vật Đom Đóm.
Từ câu chuyện trên, em hãy rút ra bài học ý nghĩa nhất cho bản thân trong cuộc sống. Lí giải vì sao?
Khái quát những phẩm chất, hành động của nhân vật và rút ra bài học phù hợp với bản thân.
Bài học rút ra từ câu chuyện:
- Cần biết khiêm tốn, không kiêu ngạo.
- Biết nhìn nhận, trân trọng vẻ đẹp và giá trị của người khác.
- Luôn tự hào về bản thân và hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình để mang lại những điều ích lợi cho cuộc sống.
Phần II. Viết
Trong cuộc đời, mỗi người đều có rất nhiều trải nghiệm, có thể là một chuyến đi xa, một lần mắc lỗi, một lần làm việc tốt, ... Mỗi trải nghiệm luôn để lại cho chúng ta những bài học ý nghĩa. Từ thực tế của bản thân, em hãy viết bài văn kể lại một trải nghiệm đáng nhớ của mình.
Xác định một trải nghiệm đáng nhớ, lựa chọn các sự việc tiêu biểu và sắp xếp theo trình tự hợp lí.
Câu chuyện xảy ra cách đây hai tháng trước, nhưng mỗi lần nhớ lại, tôi lại cảm thấy mọi thứ như vừa mới xảy ra. Bởi vì đó là lần đầu tiên tôi có một trải nghiệm tuyệt vời như vậy.
Nhân dịp mùng 8 tháng 3, bố, tôi và em Thu đã quyết định sẽ tặng cho mẹ một món quà đặc biệt - đó là một bữa tiệc thịnh soạn do chính tay ba bố con tôi chuẩn bị. Tôi đã lên kế hoạch để nhờ cô Hòa - đồng nghiệp của mẹ giúp đỡ. Cô sẽ rủ mẹ đi mua sắm sau giờ làm để bố con tôi có thời gian chuẩn bị mọi thứ.
Buổi chiều hôm đó, sau khi tan học, tôi cố gắng về nhà thật sớm. Bố cũng đã xin công ty cho về sớm. Lúc về đến nhà, tôi thấy trên bàn đã có một bó hoa rất đẹp. Một bó hoa hồng nhung thật đẹp. Loài hoa tượng trưng cho tình yêu. Tôi thầm nghĩ khi nhận được bó hoa này chắc chắn mẹ sẽ rất hạnh phúc.
Sau khi dọn cất sách vở, tôi liền vào bếp giúp bố. Tôi phụ trách rửa rau, thái thịt và nấu cơm. Còn việc chế biến món ăn sẽ do đảm nhận. Em Thu phụ trách dọn lau dọn bàn ăn, chuẩn bị bát đũa. Hơn hai tiếng đồng hồ trôi qua, ba bố con tôi đã hoàn thành những món ăn mà mẹ thích: sườn xào chua ngọt, đậu kho thịt, canh cá chua ngọt… Những món ăn hấp dẫn, đẹp mắt đã được dọn lên bàn. Ở giữa bàn còn là một lọ hoa hồng do chính tay tôi tự cắm. Sau khi làm xong hết mọi công việc, ba bố con tôi đều đồng ý với nhau rằng công việc quả nội trợ quả thật rất vất vả.
Đến bảy giờ tối, tôi nhắn tin báo cho cô Hòa mọi việc chuẩn bị đã xong. Khoảng mười lăm phút sau thì mẹ đã về đến nhà. Em Thu được giao nhiệm vụ đón mẹ. Khi mẹ bước vào bếp, bố đã cầm bó hoa hồng tặng mẹ. Lúc đó tôi nhìn thấy khuôn mặt của mẹ rất ngạc nhiên, kế tiếp là nụ cười hạnh phúc. Cả gia đình ngồi vào bàn ăn. Mẹ đã rất ngạc nhiên khi nghe tôi kể về quá trình nấu ăn của ba bố con. Chúng tôi cùng nhau ăn cơm thật vui vẻ, mẹ còn khen các món ăn rất ngon. Buổi tối hôm đó, gia đình tôi ngập tràn tiếng cười hạnh phúc.
Đó là lần đầu tiên tôi được trải nghiệm công việc nấu ăn. Nhờ vậy mà tôi nhận ra mẹ đã vất vả như thế nào để nấu cho chúng tôi những bữa cơm ngon. Bởi vậy mà tôi cảm thấy thương và yêu mẹ nhiều hơn.





