Đề tham khảo giữa học kì 1 Văn 9 - Đề số 6

Đọc kĩ 13 dòng cuối của văn bản

Chú ý các chi tiết, hình ảnh đặc sắc

Vận dụng thao tác lập luận, phân tích

Trong mười ba dòng thơ cuối bài thơ Lối mòn xưa, nhân vật trữ tình – người con – trở về quê hương trong nỗi xúc động nghẹn ngào khi mẹ không còn. Không gian “cổng làng xưa lặng lẽ” gợi ra sự vắng lặng, hiu hắt, và cây gạo năm nào nay trở thành biểu tượng cho dáng mẹ già nua, âm thầm đợi chờ. Lời mẹ thuở xưa bỗng vang vọng, đánh thức ký ức và khiến người con bật khóc giữa khung cảnh "mùa cây trút lá" – một hình ảnh tượng trưng cho sự tàn phai, mất mát. Những câu thơ cảm thán và thành phần gọi đáp “Mẹ ơi!” như lột tả nỗi đau dâng trào khi con gọi mà không ai đáp, tìm mà không còn ai đợi. Giọng thơ trầm buồn, sâu lắng, đan xen giữa hình ảnh thực và ẩn dụ nghệ thuật, đã thể hiện nỗi tiếc nuối, day dứt khôn nguôi. Qua đó, nhà thơ không chỉ khắc họa tình mẹ con thiêng liêng mà còn gửi gắm lời nhắc nhở về sự biết ơn, trân trọng với đấng sinh thành khi còn có thể.

Xác định vấn đề cần bàn luận

Liên hệ thực tế

Vận dụng thao tác lập luận, sử dụng lí lẽ, bằng chứng thuyết phục

Tình yêu thương của cha mẹ dành cho con cái luôn là điều thiêng liêng và cao cả. Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện đại, đôi khi tình cảm ấy không chỉ là chỗ dựa, động lực giúp con tiến bước mà còn có thể vô tình trở thành áp lực khiến con cảm thấy mệt mỏi, ngột ngạt. Là một người con, em nhận thức sâu sắc hai mặt của vấn đề này.

Yêu thương của cha mẹ thường thể hiện qua sự chăm sóc, hy sinh, định hướng và kỳ vọng. Khi tình yêu ấy được thể hiện đúng cách, nó trở thành động lực to lớn giúp con vững tin vượt qua khó khăn, phấn đấu học tập và trưởng thành. Lời động viên dịu dàng, sự tin tưởng âm thầm hay những cái ôm ấm áp đều có thể tiếp thêm sức mạnh cho con mỗi khi mỏi mệt. Chính vì được yêu thương mà con biết nỗ lực để xứng đáng với sự hi sinh của cha mẹ.

Thế nhưng, cũng có khi tình yêu ấy bị thể hiện sai cách – bằng sự kiểm soát, áp đặt hay kỳ vọng quá mức – lại khiến con cái rơi vào trạng thái căng thẳng, áp lực. Những lời trách mắng vì điểm số, so sánh với người khác, hay kỳ vọng vượt quá năng lực thực tế đôi khi khiến con đánh mất sự tự tin, trở nên thu mình và sống trong lo âu, sợ hãi. Lúc ấy, yêu thương – dù bắt nguồn từ thiện ý – lại vô tình trở thành gánh nặng tâm lý cho con.

Do đó, để tình yêu thương thật sự trở thành động lực, cha mẹ và con cái cần thấu hiểu, lắng nghe và đồng hành cùng nhau. Cha mẹ nên yêu thương trong sự tôn trọng cá tính, lựa chọn và giới hạn của con. Ngược lại, con cái cũng cần học cách chia sẻ cảm xúc, thể hiện mong muốn, để không hiểu lầm hay oán trách tình thương vốn đầy bao dung của cha mẹ.

Tình yêu thương không nên là rào cản, mà phải là bệ phóng. Khi được nuôi dưỡng đúng cách, nó sẽ là nguồn lực mạnh mẽ giúp mỗi người con bay xa, nhưng vẫn biết đường quay về.