Đề kiểm tra học kì 1 môn Ngữ Văn 6 THCS Tân Kiên (2023- 2024)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc bài thơc sau và trả lời câu hỏi:
Ơn cha mẹ như biển trời
Làm sao đong đếm giữa đời được đây?
Nuôi con khó nhọc tháng ngày
Sớm hôm tần tảo cấy cày đồng sâu
Cuối chiều tháng bảy mưa ngâu
Ướt thân cha mẹ nào đâu quản gì.
Tiền tài vật chất sá chi
Bạc vàng gấm lụa mấy khi sánh bằng
Công cha ơn mẹ vĩnh hằng
Trong tâm ta mãi bội phần lớn lao.
Sống làm sao? Nghĩ làm sao?
Cho ngày mai chẳng lao đao nỗi lòng
Một đời thanh thản thong dong
Trọn phần hiếu thuận, trắng trong tâm hồn.
(Tú Yên)
Văn bản được viết theo thể loại nào?
Dựa vào đặc điểm số tiếng và cách gieo vần của các dòng thơ để xác định thể thơ.
Thể loại: Thơ lục bát
Xác định cách gieo vần ở 4 câu thơ cuối?
Xác định các tiếng hiệp vần giữa các dòng thơ theo quy tắc gieo vần của thể lục bát.
Cách gieo vần: Sao - đao, lòng - dong - trong.
Nêu chủ đề của bài thơ?
Khái quát nội dung và tình cảm được thể hiện xuyên suốt bài thơ.
Chủ đề: Cha mẹ là người đã hi sinh cả đời vì con. Chính vì điều đó ta càng phải biết yêu thương, kính trọng hơn với cha mẹ.
Cảm xúc của tác giả được thể hiện qua bài thơ là gì?
Dựa vào những hình ảnh, từ ngữ thể hiện tình cảm của tác giả đối với cha mẹ.
Cảm xúc của tác giả là sự yêu thương dành cho cha mẹ, hiểu được sự cực nhọc, sự lo lắng, hy sinh tất cả vì con cái của cha mẹ.
Tìm ít nhất 1 từ láy và 1 từ ghép được sử dụng trong bài thơ trên?
Xác định các từ được cấu tạo bằng phương thức láy và ghép trong bài thơ.
- Từ láy: thong dong, lao đao…
- Tứ ghép: biển trời, vật chất, hiếu thuận…s
Tìm biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong câu thơ sau và cho biết tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng:
“Ơn cha mẹ như biển trời
Làm sao đong đếm giữa đời được đây?”
Dựa vào từ ngữ biểu thị sự đối chiếu, liên tưởng giữa hai sự vật để xác định biện pháp tu từ.
- Biện pháp nghệ thuật: so sánh
- Tác dụng: làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt, so sánh ơn nghĩa của cha mẹ cao rộng như biển trời không đong đếm được.
Qua văn bản trên em hãy viết đoạn văn ngắn (6 - 8 câu) nêu cảm nhận của em về cách ứng xử của con cái đối với cha mẹ.
Dựa vào nội dung bài thơ để xác định cách ứng xử phù hợp của con cái đối với cha mẹ và trình bày thành đoạn văn 6–8 câu.
Cần biết yêu thương, kính trọng, vâng lời và quan tâm đến cha mẹ; chăm chỉ học tập, sống có trách nhiệm, biết chia sẻ và giúp đỡ cha mẹ bằng những việc phù hợp. Đồng thời, cần biết trân trọng những hi sinh của cha mẹ và cố gắng trở thành người tốt để cha mẹ vui lòng.
Phần II. Viết
Em đã từng trải qua những chuyến đi xa, được khám phá và trải nghiệm biết bao thắng cảnh, khu vui chơi giải trí, di tích lịch sử văn hóa, học tập được bao điều mới lạ, … Hãy kể lại một trải nghiệm đáng nhớ của bản thân.
- Kết bài: Nêu ý nghĩa của trải nghiệm đối với bản thân.
- Mở bài: Giới thiệu sơ lược về trải nghiệm đáng nhớ của bản thân.
- Thân bài:
+ Sử dụng ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba để viết.
+ Trình bày chi tiết về thời gian, không gian, hoàn cảnh xảy ra câu chuyện.
+ Trình bày chi tiết những nhân vật liên quan.
+ Trình bày các sự việc theo trình tự hợp lý, rõ ràng.
+ Kết hợp kể và miêu tả, biểu cảm.
Kì nghỉ hè vừa rồi, em đã có một trải nghiệm thật đáng nhớ cùng với gia đình – chuyến đi tham quan vịnh Hạ Long. Đây là chuyến đi mà em sẽ nhớ mãi, vì không chỉ được ngắm nhìn cảnh đẹp mà còn cảm nhận được tình yêu thương gắn bó giữa các thành viên trong gia đình.
Hôm ấy, từ sáng sớm, bố mẹ đưa em và em gái ra bến tàu. Khi tàu rời bến, mặt biển xanh biếc trải dài bất tận, gió thổi mát rượi. Em thích thú chạy ra boong tàu, vừa ngắm sóng vừa reo hò cùng em gái. Khi con tàu lướt qua những hòn đảo đá vôi sừng sững, em ngỡ như đang lạc vào thế giới thần tiên. Bố kể rằng mỗi hòn đảo ở đây đều có một câu chuyện thú vị, em nghe say sưa không rời mắt.
Đến trưa, cả nhà cùng ăn hải sản trên tàu. Em được nếm thử nhiều món ngon như tôm hấp, ghẹ rang muối, mực nướng… Mẹ vừa gỡ cua cho em vừa mỉm cười âu yếm. Lúc ấy, em thấy mình thật hạnh phúc. Chiều đến, cả nhà chèo thuyền kayak khám phá hang động. Có lúc em thấy hơi lo lắng vì đường tối và hẹp, nhưng nhờ có bàn tay bố chèo vững vàng bên cạnh, em thấy yên tâm và tự tin hơn rất nhiều.
Chuyến đi kết thúc, em vừa vui vừa luyến tiếc. Em không chỉ được mở rộng tầm mắt mà còn học được một điều: khi bên gia đình, mọi khó khăn đều trở nên nhẹ nhàng. Em càng yêu quý, trân trọng bố mẹ và em gái nhiều hơn.
Trải nghiệm đó đã để lại trong em một kỉ niệm thật đẹp. Em sẽ nhớ mãi chuyến đi Hạ Long cùng gia đình – nơi em vừa được vui chơi, vừa được học thêm cách yêu thương và gắn bó với những người thân yêu nhất.





