Đề kiểm tra học kì 1 môn Ngữ Văn 6 THCS Phong Phú (2023-2024)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Bức tranh quê
Quê hương đẹp mãi trong tôi
Dòng sông bên lở bên bồi uốn quanh
Cánh cò bay lượn chòng chành
Đàn bò gặm cỏ đồng xanh mượt mà
Sáo diều trong gió ngân nga
Bình yên thanh đạm chan hòa yêu thương
Bức tranh đẹp tựa thiên đường
Hồn thơ trỗi dậy nặng vương nghĩa tình.
(Thu Hà)
Bài thơ được sáng tác theo thể thơ nào? Chỉ ra đặc điểm về số tiếng trong dòng thơ giúp em nhận biết thể thơ ấy?
Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.
- Thể thơ: Lục bát.
- Đặc điểm về số tiếng: Dòng lục có 6 tiếng và dòng bát có 8 tiếng.
Nêu nội dung chính của bài thơ trên?
Khái quát những hình ảnh, cảm xúc và nội dung được thể hiện xuyên suốt bài thơ.
- Bức tranh quê hương tươi đẹp gắn liền với những hình ảnh thân thuộc.
- Tình yêu quê hương, đất nước của tác giả.
Tìm ít nhất hai từ láy được sử dụng trong bài thơ trên? Bức tranh quê hương hiện lên qua những hình ảnh nào?
Tìm các từ có sự lặp lại âm, vần hoặc cấu tạo đặc biệt; đồng thời tìm những hình ảnh được dùng để khắc họa quê hương
- Từ láy: Chòng chành, ngân nga, mượt mà
- Hình ảnh: Dòng sông, cánh cò, đàn bò, sáo diều…
Em hãy xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ “Bức tranh đẹp tựa thiên đường”? Nêu tác dụng của phép tu từ đó?
Xác định biện pháp tu từ dựa vào từ ngữ so sánh trong câu thơ.
- Biện pháp tu từ: So sánh
- Tác dụng: Ca ngợi bức tranh quê hương rất đẹp.
Viết đoạn văn (khoảng 7 - 10 dòng) ghi lại cảm xúc của em về bài thơ “Bức tranh quê” của Thu Hà.
- Mở bài:
+ Mở đoạn bằng chữ cái viết hoa lùi đầu dòng.
+ Dùng ngôi thứ nhất để ghi lại cảm xúc về bài thơ.
+ Nêu nhan đề, tên giả và cảm xúc khái quát về bài thơ.
- Thân bài:
+ Trình bày cảm xúc về bài thơ theo một trình tự hợp lí bằng một số câu.
+ Dẫn chứng bằng một số từ ngữ, hình ảnh gợi cảm xúc trong bài thơ.
- Kết bài:
+ Khẳng định lại cảm xúc và ý nghĩa của bài thơ với bản thân.
+ Kết đoạn bằng dấu câu dùng để ngắt đoạn
Bài thơ "Bức tranh quê" của tác giả Hà Thu đã khiến em cảm thấy rất ấn tượng trước vẻ đẹp của bức tranh quê hương. Bức tranh quê hương hiện lên qua các hình ảnh: "Dòng sông bên lở bên bồi", "Canh cò bay lượn chòng chành", "Đàn bê gặm cỏ đồng xanh mượt mà" và "Sáo diều trong gió ngân nga". Những hình ảnh trên giúp em hình dung ra một bức tranh làng quê có dòng sông, cánh cò bay lượn, đàn bê gặm có, đồng cỏ xanh mượt mà và âm thanh của tiếng sáo diều. Qua đó, em cảm nhận được vẻ đẹp trù phú, thanh bình của quê hương. Trong bài thơ, tác giả đã sử dụng thành công phép so sánh: "Bức tranh đẹp tựa thiên đường" để thể hiện niềm xúc động, yêu mến của nhà thơ đối với quê hương mình. Thể thơ lục bát giàu nhạc điệu kết hợp với các hình ảnh thơ gần gũi, quen thuộc đã khơi gợi trong lòng người đọc nỗi nhớ, niềm xúc động khi nghĩ về quê hương. Em thầm cảm ơn nhà thơ đã giúp em thêm yêu và tự hào về quê hương, đất nước Việt Nam.
Phần II. Viết
Kho tàng truyện dân gian Việt Nam không chỉ giúp các em tìm về với cội nguồn dân tộc, được thả hồn vào những giấc mơ đẹp, những ước vọng trong sáng vào ngày mai. Mà còn giúp các em biết yêu cuộc sống hơn, biết yêu cái đẹp, cái thiện và ghét bỏ cái xấu, cái ác. Viết bài văn kể lại một truyện dân gian mà em yêu thích nhất bằng lời văn của mình.
- Mở bài:
+ Giới thiệu được tên truyện muốn kể.
+ Lí do muốn kể lại truyện.
- Thân bài:
+ Giới thiệu nhân vật, hoàn cảnh xảy ra câu chuyện
+ Trình bày chi tiết các sự việc xảy ra từ lúc mở đầu cho đến khi kết thúc.
+ Các sự việc được kể theo trình tự thời gian. Các sự việc nối tiếp nhau.
- Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em về câu chuyện
I. Mở bài
- Trong tất cả các câu chuyện truyền thuyết ca ngợi nguồn gốc văn hóa truyền thống của dân tộc, "Bánh chưng bánh giầy" là tác phẩm dân gian mà em yêu thích nhất.
- Câu chuyện này mang lại cho em ấn tượng vô cùng sâu sắc về ý nghĩa thiêng liêng của hai món bánh cổ truyền trên mâm cỗ ngày Tết quê hương.
II. Thân bài
a) Hoàn cảnh câu chuyện
- Câu chuyện diễn ra vào đời Hùng Vương thứ sáu, khi nhà vua đã về già và muốn tìm một người con xứng đáng để truyền lại ngôi báu trị vì đất nước.
- Nhân dịp đầu xuân, vua họp các hoàng tử lại và tuyên bố ai tìm được lễ vật dâng cúng tiên vương có ý nghĩa nhất sẽ được chọn làm người nối ngôi.
- Các hoàng tử giàu có lập tức sai người đi khắp bốn phương để săn tìm của ngon vật lạ, các món sơn hào hải vị quý hiếm và đắt đỏ.
b) Diễn biến và kết quả của câu chuyện
- Hoàng tử thứ mười tám là Lang Liêu, tính tình hiền lành, chịu khó chăm chỉ làm lụng bằng nghề trồng lúa nhưng gia cảnh nghèo khó, thiếu thốn.
- Trong lúc lo lắng khôn nguôi vì không có tiền bạc, Lang Liêu nằm mộng thấy một vị thần hiện lên mách bảo rằng trong trời đất không có gì quý bằng hạt gạo.
- Thần khuyên chàng hãy dùng hạt gạo nếp và các nông sản do chính tay mình làm ra để làm hai thứ bánh tượng trưng cho trời và đất.
- Tỉnh dậy, Lang Liêu vui mừng khôn xiết, chàng liền lựa chọn những hạt nếp thơm ngon nhất, vo sạch và bắt tay vào công việc làm bánh tế lễ.
- Chàng lấy lá xanh bọc nếp dẻo, nhân đậu xanh và thịt mỡ bên trong rồi gói thành hình vuông tượng trưng cho đất, gọi là bánh chưng.
- Tiếp đó, chàng đem nếp đồ chín, giã thật nhuyễn rồi nặn thành những chiếc bánh hình tròn trắng mịn tượng trưng cho trời, gọi là bánh giầy.
- Đến ngày hẹn, các hoàng tử thi nhau dâng lên vô số món ăn sang trọng nhưng vua Hùng đều lắc đầu không đồng ý vì thấy không có ý nghĩa.
- Khi nếm thử mâm bánh đơn sơ nhưng chứa đựng lòng thành của Lang Liêu, vua Hùng vô cùng cảm động, khen ngợi hết lời và quyết định truyền ngôi cho chàng.
c) Giải thích lý do em yêu thích câu truyện dân gian này
- Em rất yêu thích câu chuyện này vì nó tôn vinh một cách sâu sắc giá trị của lao động và nghề trồng lúa nước truyền thống của tổ tiên ta.
- Hình tượng chàng Lang Liêu hiền lành, hiếu thảo luôn truyền cho em nguồn cảm hứng lớn về lối sống mộc mạc, biết trân trọng cội nguồn.
- Tác phẩm thu hút em bằng chi tiết kỳ ảo vị thần báo mộng, tạo nên một màu sắc thiêng liêng và lung linh cho nguồn gốc món ăn dân tộc.
- Câu chuyện giúp em cảm thấy ấm lòng, biết yêu quý hơn hạt gạo quê hương và trân trọng những giây phút sum họp cùng gia đình đêm giao thừa.
III. Kết bài
- Cứ mỗi dịp Tết đến xuân về, câu truyện truyền thuyết này lại ùa về
- Hình ảnh chiếc bánh chưng xanh vuông vắn làm em thấy yêu hơn văn hóa truyền thống của đất nước.
- Bản thân em tự hứa sẽ luôn trân trọng từng hạt cơm dẻo, thành quả lao động vất vả của người nông dân.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
