Đề thi cuối học kì 1 môn Ngữ văn 6 THCS Tài Văn (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
TÓC CỦA MẸ TÔI
Mẹ tôi hong tóc buổi chiều
Quay quay bụi nước bay theo gió đồng
Tóc dài mẹ xõa sau lưng
Bao nhiêu sợi bạc chen cùng sợi đen.
Tóc sâu của mẹ tôi tìm
Ngón tay lần giữa ấm mềm yêu thương
Bao nhiêu sợi bạc màu sương
Bấy nhiêu lần mẹ lo buồn vì tôi.
Con ngoan rồi đấy mẹ ơi
Ước gì tóc mẹ bạc rồi lại xanh.
(Phan Thị Thanh Nhàn, Con muốn mặc áo đỏ đi chơi, NXB Kim Đồng, Hà Nội, 2016)
Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Xác định số tiếng trong mỗi dòng thơ.
Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát
Khổ thơ thứ nhất trong bài thơ ngắt nhịp mấy?
Đọc và xác định cách ngắt nhịp trong khổ thơ thứ nhất.
2/2/2; 4/4
Qua các câu thơ miêu tả trực tiếp mái tóc mẹ, người con cho thấy điều gì ở mẹ của mình?
Dựa vào những hình ảnh miêu tả trực tiếp mái tóc của mẹ để nhận xét.
Cho thấy mẹ đã già
Tìm từ láy trong câu:
Quay quay bụi nước bay theo gió đồng
Xác định từ có sự lặp lại âm thanh, vần điệu.
Từ láy: Quay quay
Xác định biện pháp tu từ trong hai câu sau và nêu tác dụng của biện pháp đó.
Bao nhiêu sợi bạc cùng đen
Bấy nhiêu lần mẹ lo buồn vì tôi.
Nhận diện biện pháp tu từ và phân tích ý nghĩa của cách diễn đạt trong hai câu thơ.
Biện pháp tu từ được sử dụng là so sánh
Tác dụng: Nói lên những khó khăn, vất vả của mẹ hi sinh vì con.
Qua bài thơ Tóc của mẹ tôi, tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì đến người đọc?
Khái quát nội dung và tình cảm được thể hiện trong toàn bài thơ.
Làm con phải biết yêu thương, quan tâm và hiểu được sự hi sinh của mẹ…
Đọc qua bài thơ Tóc của mẹ tôi, em thấy mình cần làm gì để mẹ có được niềm vui trong cuộc sống?
Liên hệ nội dung bài thơ với trách nhiệm của bản thân đối với mẹ.
Em sẽ chăm học, nghe lời mẹ dạy, không làm mẹ buồn, chăm sóc và luôn trân trọng thời gian bên mẹ,...
Hai câu cuối bài thơ thấy mong ước gì của người con dành cho mẹ?
“Con ngoan rồi đấy mẹ ơi
Ước gì tóc mẹ bạc rồi lại xanh.”
Dựa vào hai câu thơ cuối để xác định mong ước của người con.
Người con đã nhận ra được những khó khăn, vất vả của mẹ và sẽ ngoan hơn, mong muốn mẹ được trẻ lại.
Phần II. Viết
Viết bài văn kể lại một trải nghiệm của bản thân (về một chuyến đi, một hoạt động trong nhà trường, một tiết học…).
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất.
- Giới thiệu được trải nghiệm muốn kể.
- Các sự kiện chính trong trải nghiệm: bắt đầu – diễn biến – kết thúc.
- Cảm nghĩ, bài học rút ra sau trải nghiệm.
Trải nghiệm sẽ đem đến cho con người nhiều điều giá trị trong cuộc sống. Và em cũng có được rất nhiều trải nghiệm như vậy.
Tết đến là dịp để mỗi người có thời gian sum vầy bên gia đình. Năm nay, gia đình em sẽ về quê ngoại để ăn Tết. Mọi năm, gia đình em thường ăn Tết ở quê nội - trên thành phố. Nhưng năm nay, em đã được trải nghiệm không khí Tết ở một vùng nông thôn. Em cảm thấy rất tuyệt vời và thú vị.
Những ngày giáp Tết, quê hương của em như được khoác lên mình một chiếc áo mới. Các con đường trong thôn được trang trí cờ hoa rực rỡ. Xe cộ đi lại đông đúc, tấp nập hơn những ngày bình thường. Lần đầu tiên, em được theo mẹ đi chợ Tết. Khu chợ nào cũng đông đúc, nhộn nhịp. Các mặt hàng như thịt cá, rau củ, bánh kẹo… được bày bán rất nhiều. Người mua, người bán rộn ràng không kém với thành phố. Không khí vui tươi khiến em cảm thấy thật háo hức, rộn ràng.
Hai mươi tám Tết, mọi người trong gia đình cùng nhau gói bánh chưng. Mẹ đã đi chợ mua sẵn các nguyên liệu gồm lá dong, lạt mềm, gạo nếp, đỗ xanh, thịt mỡ. Lần đầu tiên trong đời, em được xem và gói bánh chưng. Mọi người trong gia đình vừa gói bánh, vừa trò chuyện thật vui vẻ. Công đoạn gói quả thật khó khăn. Ông ngoại vừa gói bánh, vừa hướng dẫn em từng bước một. Sau khoảng ba mươi phút, em đã hoàn thành. Chiếc bánh chưng dù còn chưa được đẹp đẽ, nhưng em cảm thấy rất vui. Sau hơn hai tiếng đồng hồ, công việc gói bánh đã xong xuôi.
Bố chuẩn bị một chiếc nồi thật to, rồi cho từng chiếc bánh vào. Sau đó, bố còn đổ nước vào để luộc bánh. Chiếc bánh của em cũng được cho vào luộc. Bố nói rằng phải mất hơn một ngày bánh mới chín. Em cùng chị gái háo hức ngồi canh nồi bánh chưng. Giữa tiết trời se lạnh, ngồi bên bếp lửa hồng, em cảm thấy vô cùng ấm cúng và hạnh phúc.
Đêm giao thừa, cả nhà cùng quây quần bên mâm cơm Tất niên. Những món ăn truyền thống của dân tộc được bà và mẹ chuẩn bị vô cùng công phu. Mọi người vừa ăn, vừa trò chuyện vui vẻ. Không khí thật ấm cúng, thiêng liêng. Khoảnh khắc năm mới đang đến rất gần rồi.
Một trải nghiệm đáng nhớ, khiến em thêm yêu quê hương của mình. Không chỉ vậy, em cũng thêm trân trọng những nét đẹp truyền thống của đất nước nhiều hơn.
Quả là một trải nghiệm đáng nhớ và ý nghĩa. Nhờ vậy, em đã hiểu thêm về người bạn của mình. Em cũng tự hứa với bản thân sẽ trân trọng tình bạn này.





