Đề thi học kì 1 Ngữ văn 8 THCS Dương Văn Thị (2023-2024)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc ngữ liệu sau đây và thực hiện yêu cầu bên dưới:
NGẠO MẠN
Có người thư sinh nọ quen thói ba hoa khoác lác, từng nói với bạn mình rằng:
- Từ cổ chí kim, thánh nhân chính là những người khó tìm nhất. Năm xưa kể từ lúc Bàn Cổ vương khai thiên lập địa, vạn vật sống trên đời không ai có thể so với ngài. Cho nên ngài được tính là người thứ nhất.
Nói xong câu này, thư sinh giơ lên một ngón tay để xác nhận.
- Sau đó là tới Khổng Tử, người am hiểu thi thư lễ nhạc, được mệnh danh là thầy của vạn nhà, không ai dám bất kính. Ngài được tính là người thứ hai – thư sinh lại giơ thêm một ngón tay, tỏ ý đang đếm.
Thư sinh nói tiếp:
- Từ sau hai người này, không còn có ai đủ khiến tôi cảm thấy nể phục...
Thế nhưng chỉ sau vài giây chần chừ, người này lại hớn hở quay sang khẳng định với bạn mình:
- Anh thấy tôi nói có đúng không? Bậc thánh nhân trên đời quả nhiên rất ít, tính cả tôi mới có đúng 3 người.
(Theo truyencuoihay.vn)
Văn bản trên thuộc thể loại nào? Xác định bối cảnh của câu chuyện trên.
Dựa vào đặc điểm nội dung, nhân vật và tình huống gây cười để xác định thể loại; đồng thời tìm các chi tiết cho biết thời gian, không gian diễn ra câu chuyện.
- Thể loại: truyện cười
- Bối cảnh: Câu chuyện diễn ra trong cuộc trò chuyện giữa một thư sinh và người bạn của mình, khi thư sinh khoe khoang, tự cho mình là một trong ba “bậc thánh nhân” trên đời.
Theo em, tác giả dân gian đã sáng tạo ra câu chuyện này nhằm mục đích gì? Nhân vật chính trong truyện thuộc loại nào?
Dựa vào hành động, lời nói của nhân vật và tình huống bất ngờ ở cuối truyện để xác định mục đích sáng tác và kiểu nhân vật.
- Mục đích: tạo tiếng cười, đồng thời phê phán những người kiêu ngạo, khoác lác, tự đề cao bản thân.
- Nhân vật chính thuộc kiểu nhân vật đáng cười/nhân vật có thói hư tật xấu, cụ thể là thói ngạo mạn, khoác lác.
Tìm 01 từ Hán Việt trong câu sau: “Từ cổ chí kim, thánh nhân chính là những người khó tìm nhất.”. Cho biết nghĩa của từ ấy.
Tìm những từ có nguồn gốc Hán Việt trong câu và dựa vào ngữ cảnh để giải thích nghĩa của từ.
- Từ Hán Việt: “thánh nhân”.
- “Thánh nhân” có nghĩa là người có đức độ, tài năng và trí tuệ vượt trội, được mọi người kính trọng.
Từ câu chuyện trên, em rút ra được bài học gì cho bản thân mình?
Dựa vào hành động, lời nói của nhân vật thư sinh và kết thúc gây cười để rút ra bài học phù hợp với bản thân.
Bài học:
- Không nên kiêu ngạo, tự cao, tự đề cao bản thân.
- Cần khiêm tốn, biết đánh giá đúng năng lực của mình.
- Phải tôn trọng người khác, không nên khoác lác, huênh hoang.
- …
Truyện cười luôn đem đến tiếng cười cho mọi người. Theo em, tiếng cười đem lại lợi ích gì cho chúng ta? Là em thì em sẽ làm gì để lan tỏa nụ cười trong cuộc sống của chúng ta? (Trình bày 4 – 6 dòng)
Dựa vào ý nghĩa của tiếng cười trong cuộc sống để nêu lợi ích; từ đó liên hệ với những việc làm cụ thể của bản thân.
Tiếng cười giúp con người giảm căng thẳng, tạo cảm giác vui vẻ và gắn kết mọi người với nhau. Để lan tỏa nụ cười, em sẽ sống thân thiện, biết quan tâm, chia sẻ, nói những lời tích cực và giúp đỡ mọi người xung quanh. Em cũng sẽ giữ thái độ lạc quan trước những khó khăn trong cuộc sống.
Phần II. Viết
Em hãy viết một bài văn nghị luận để trình bày suy nghĩ của em về ý kiến: “Học tập là hạt giống của kiến thức, kiến thức là hạt giống của hạnh phúc." (Ngạn ngữ Gruzia)
Xác định vấn đề cần nghị luận, giải thích ý kiến, phân tích vai trò của học tập và kiến thức, đưa ra dẫn chứng, đồng thời rút ra bài học nhận thức và hành động.
Gợi ý:
- Giải thích: Học tập giúp con người tích lũy kiến thức; kiến thức giúp con người hiểu biết, phát triển năng lực và có nhiều cơ hội đạt được cuộc sống tốt đẹp.
- Bàn luận: Học tập là nền tảng để mỗi người hoàn thiện bản thân, giải quyết vấn đề và theo đuổi ước mơ. Có kiến thức, con người có thể tự tin hơn và tạo ra những giá trị có ích cho bản thân, gia đình và xã hội.
- Mở rộng: Không chỉ học trong sách vở mà cần học từ thực tế, từ những người xung quanh và từ chính những trải nghiệm của mình.
- Bài học: Mỗi học sinh cần có ý thức học tập nghiêm túc, chủ động trau dồi kiến thức và vận dụng những điều đã học vào cuộc sống.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
