Đề kiểm tra học kỳ 1 môn Ngữ văn lớp 8 THCS Nguyễn Thái Bình (2023-2024)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
CỬA SÔNG
| Là cửa nhưng không then khóaCũng không khép lại bao giờMênh mông một vùng sóng nướcMở ra bao nỗi đợi chờ.Nơi những dòng sông cần mẫnGửi lại phù sa bãi bồiĐể nước ngọt ùa ra biểnSau cuộc hành trình xa xôi. Nơi biển tìm về với đấtBằng con sóng nhớ bạc đầuChất muối hòa trong vị ngọtThành vũng nước lợ nông sâu. | Nơi cá đối vào đẻ trứngNơi tôm rảo đến búng càngCần câu uốn cong lưỡi sóngThuyền ai lấp lóa đêm trăng. Nơi con tàu chào mặt đấtCòi ngân lên khúc giã từCửa sông tiễn người ra biểnMây trắng lành như phong thư. Dù giáp mặt cùng biển rộngCửa sông chẳng dứt cội nguồnLá xanh mỗi lần trôi xuốngBỗng… nhớ một vùng núi non.(Theo Quang Huy) |
Bài thơ trên thuộc thể thơ nào? Nêu ít nhất hai đặc điểm của thể thơ đó?
Đọc bài thơ, dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ và đặc điểm gieo vần, ngắt nhịp để xác định thể thơ; nêu các đặc điểm tiêu biểu của thể thơ đó.
- Thể thơ 6 chữ
- Đặc điểm:
+ Mỗi câu 6 tiếng
+ Nhịp thơ thường được ngắt 2/2/2 hoặc 3/3,
Theo khổ 1 của bài thơ, cửa sông có gì đặc biệt?
Đọc kĩ khổ thơ thứ nhất, xác định những chi tiết miêu tả cửa sông và khái quát đặc điểm nổi bật của cửa sông.
Là cửa nhưng không then khóa, cũng không khép lại bao giờ.
Em hãy tìm từ tượng hình trong khổ thơ thứ tư và cho biết tác dụng của từ tượng hình đó?
Đọc khổ thơ thứ tư, xác định từ tượng hình; phân tích ý nghĩa và tác dụng của từ đó trong việc gợi tả hình ảnh, làm tăng giá trị biểu đạt của đoạn thơ.
- Từ tượng hình: Lấp lóa
- Tác dụng gợi lên ánh sáng của trăng.
Bài thơ đã gợi cho em những tình cảm gì?
Dựa vào nội dung và cảm xúc của bài thơ để nêu những tình cảm, suy nghĩ mà tác phẩm khơi gợi ở người đọc.
Bài thơ gợi trong em tình yêu quê hương, gắn bó thủy chung với quê hương, cội nguồn.
Viết đoạn văn trình bày cảm xúc của em về khổ thơ mà em ấn tượng nhất trong bài thơ trên.
- Mở đoạn nêu được tên bài thơ, tác giả, giới thiệu đoạn thơ em thích
- Thân đoạn: Cảm nhận được cái hay về nghệ thuật (hình ảnh, biện pháp tu từ, vần, nhịp, giọng điệu,...) từ đó cảm nhận về nội dung của đoạn thơ.
- Kết đoạn: Nêu được tác động từ đoạn thơ đến với bản thân
Khổ thơ cuối gợi cho em nhiều cảm xúc sâu sắc. Dù hòa mình vào biển cả bao la, cửa sông vẫn luôn hướng về cội nguồn nơi dòng sông bắt đầu. Hình ảnh ấy nhắc nhở mỗi người dù đi đâu, trưởng thành đến đâu cũng không được quên quê hương, nguồn cội của mình. Em đặc biệt yêu thích hình ảnh "lá xanh mỗi lần trôi xuống" vì gợi cảm giác lưu luyến, nhớ thương. Khổ thơ giúp em thêm yêu quê hương và biết trân trọng những nơi đã nuôi dưỡng mình khôn lớn.
Phần II. Viết
Hãy viết bài văn kể lại một hoạt động xã hội để lại cho em nhiều suy nghĩ, tình cảm sâu sắc. Bài viết có kết hợp các yếu tố miêu tả hoặc biểu cảm.
- Mở bài: giới thiệu hoạt động xã hội đã để lại cho bản thân nhiều suy nghĩ.
- Thân bài:
+ Nêu thông tin cơ bản về hoạt động xã hội sẽ kể
+ Miêu tả quang cảnh, không gian, thời gian diễn ra hoạt động.
+ Kể lại sự việc theo trình tự thời gian, kết hợp yếu tố miêu tả, biểu cảm.
- Kết bài: Khẳng định giá trị của HĐXH đã kể, nêu suy nghĩ tình cảm sâu sắc mà hoạt động gợi lên cho bản thân.
Sau ảnh hưởng của dịch Covid-19, nó đã để lại bao đau thương và mất mát về cả mặt tinh thần lẫn vật chất đối với mỗi cá nhân trong cộng đồng, đặc biệt là những đứa trẻ mất đi gia đình, người thân của mình, lâm vào hoàn cảnh khó khăn. Thật tình cờ khi em đọc được những bài báo liên quan đến thông tin đó, em đã đăng kí tham gia và may mắn trở thành viên của dự án “True love” gây quỹ ủng hộ trẻ em mồ côi, khó khăn do dịch Covid-19 tại Hồ Chí Minh.
Biết được chiến lược của ban Tổ chức đề ra, em đã vô cùng cảm thấy thích thú và hi vọng trải nghiệm quý báu này sẽ góp công sức nhỏ bé để giúp đỡ các em bé mồ côi, khó khăn thêm động lực, tiếp sức mạnh hướng về tương lại phía trước. Ngoài ra, Ban tổ chức mong muốn lan tỏa các thông điệp tích cực; phát huy tinh thần tương thân, tương ái, văn minh, nghĩa tình của người dân Việt Nam nói chung và TPHCM nói riêng nhằm giúp đỡ, chăm lo cho thanh thiếu nhi, người dân bị ảnh hưởng sau dịch Covid-19, các tấm gương kiên trì vượt qua khó khăn; đồng thời, tạo sân chơi giải trí lành mạnh cho đoàn viên, thanh niên, người hâm mộ thể thao, bóng đá trong nước và quốc tế. Ban Thư ký Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TPHCM dự kiến sẽ gây quỹ và hỗ trợ được ít nhất 1.500 trẻ em, người dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn thành phố.
Theo Ban Tổ chức, Đội hình huyền thoại của CLB Borussia Dortmund sẽ tới Việt Nam thi đấu với Các ngôi sao Việt Nam (Vietnam All Stars). Trận đấu diễn ra trên Sân vận động Thống Nhất (TPHCM) vào 19 giờ 00 ngày 28/9. Sau khi kết thúc trận đấu, số tiền gây quỹ được sẽ trao đến địa phương nơi có những em bé mồ côi, gặp khó khăn. Và khi đó, những học sinh tham gia tự nguyện như chúng em sẽ theo các đoàn đến từng điểm nhà các em, động viên, hỏi thăm và trao các phần quà để ủng hộ tinh thần các bé.
Trong suốt quá trình chuyến đi thiện nguyện, em vẫn nhớ mãi hình ảnh em bé Trần Mai A với đôi mắt rưng rưng khi nhắc về khoảng thời gian khó khăn mất cả cha lẫn mẹ, em phải sống với bà nội già yếu, không còn khả năng làm ra kinh tế. Việc phải chăm lo cho bà, vừa phải đi nhặt đồng nát kiếm ăn, thật quá sức với một trẻ nhỏ mới 8 tuổi. Em bé có nói một câu mà khiến tim em như ngưng lại, nghèn ngào lúc ấy. Em nói “Em chỉ ước cha và mẹ sống lại”. Tham gia những hoạt động này, em mới thấm thía được nhiều bài học về những mảnh đời bất hạnh trong cuộc sống. Đại dịch Covid diễn ra quá nặng nề và đau thương, cướp đi rất nhiều “bờ vai” vững chắc của các em nhỏ, mà không có gì có thể đánh đổi lại được. Cuộc sống của các em thật khắc nghiệt và khó khăn. Những nỗi đau mà các em phải trải qua chắc sẽ không bao giờ quên được.
Thông qua dự án này, em cũng hy vọng bản thân mình đã góp sức và lan tỏa được niềm hạnh phúc, động lực sống giúp cho những em bé được an ủi phần nào. Cũng nhờ việc làm đó mà em cảm thấy đáng sống và cảm thấy mình sống có ý nghĩa hơn. Mong rằng trong tương lai gần, em sẽ có cơ hội tham gia nhiều chuyến đi, nhiều dự án thiện nguyện hơn nữa để góp phần làm đẹp cho đời.





