Đề kiểm tra học kỳ 1 môn Ngữ Văn lớp 8 THCS Phong Phú (2023-2024)
Phần I. Đọc hiểu
CHỦ ĐỀ: LẮNG NGHE VÀ CHIA SẺ
Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
NÓI VỚI EM
Nếu nhắm mắt trong vườn lộng gió
Sẽ được nghe nhiều tiếng chim hay
Tiếng lích rích chim sâu trong lá,
Con chìa vôi vừa hót vừa bay.
Nếu nhắm mắt nghe bà kể chuyện
Sẽ được nhìn thấy các bà tiên
Thấy chú bé đi hài bảy dặm
Quả thị thơm, cô Tấm rất hiền.
Nếu nhắm mắt nghĩ về cha mẹ
Đã nuôi em khôn lớn từng ngày
Tay bồng bế, sớm khuya vất vả
Mắt nhắm rồi, lại mở ra ngay.
(Vũ Quần Phương)
Theo tác giả Vũ Quần Phương, “nếu nhắm mắt nghe bà kể chuyện” thì những điều gì sẽ xảy ra?
Đọc kĩ khổ thơ thứ hai, xác định những chi tiết tác giả nêu sau cụm từ "nếu nhắm mắt nghe bà kể chuyện"
Theo tác giả Vũ Quần Phương, “nếu nhắm mắt nghe bà kể chuyện” thì sẽ thấy:
+ các bà tiên
+ chú bé đi hài bảy dặm
+ quả thị thơm
+ cô Tấm rất hiền
Tìm 1 từ tượng thanh và cho biết tác dụng của từ tượng thanh đó trong khổ thơ sau:
Nếu nhắm mắt trong vườn lộng gió
Sẽ được nghe nhiều tiếng chim hay
Tiếng lích rích chim sâu trong lá,
Con chìa vôi vừa hót vừa bay.
Đọc khổ thơ thứ nhất, xác định từ tượng thanh; phân tích tác dụng của từ đó trong việc gợi tả âm thanh và làm tăng sức biểu cảm cho đoạn thơ.
- Từ tượng thanh: lích rích.
- Tác dụng: Gợi tả âm thanh của tiếng chim sâu một cách chân thật, sinh động.
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? Nêu 2 dấu hiệu nhận biết thể thơ ấy.
Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ, kết hợp quan sát đặc điểm gieo vần, ngắt nhịp để xác định thể thơ
- Thể thơ: bảy chữ
- Đặc điểm: mỗi dòng có bảy chữ; gieo vần cách: hay - bay, tiên – hiền, ngày - ngay…
Bài thơ “Nói với em” là một bài thơ có lối viết nhẹ nhàng nhưng ý nghĩa vô cùng sâu sắc. Bài thơ đã gửi gắm đến em thông điệp gì? Hãy viết một đoạn văn ngắn (5 – 7 câu) trình bày suy nghĩ của em về vấn đề này.
Xác định thông điệp mà bài thơ gửi gắm; viết đoạn văn từ 5–7 câu, trình bày suy nghĩ của bản thân bằng lí lẽ và dẫn chứng phù hợp.
+ Nhắm mắt lại và nghĩ về cha mẹ, về công ơn nuôi dưỡng, bế bồng, dạy bảo ... của cha mẹ để biết cách đền đáp và báo hiếu mẹ cha.
+ Nhắm mắt lại để cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên (nghe thấy tiếng chim hót trong vườn, tiếng chim sâu, chim chìa vôi. Đó là một không gian vô cùng yên bình và thơ mộng.).
+ Nhắm mắt lại để cảm nhận tuổi thơ hạnh phúc với hình ảnh người bà và thế giới cổ tích đáng yêu.
Phần II. Viết
Có ý kiến cho rằng: “Nhờ có sự lắng nghe mà cuộc sống của con người mới trở nên tốt đẹp và ý nghĩa hơn”. Em có đồng ý với ý kiến đó hay không? Hãy viết một bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của em về vấn đề này.
- Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận và nêu quan điểm của bản thân.
- Thân bài: Giải thích ý kiến; trình bày các lí lẽ, dẫn chứng để chứng minh hoặc phản biện; có thể mở rộng, liên hệ thực tế và rút ra bài học.
- Kết bài: Khẳng định lại quan điểm và nêu ý nghĩa của việc biết lắng nghe trong cuộc sống.
1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề, đưa ra ý kiến đồng tình.
2. Thân bài:
a) Giải thích: “Lắng nghe” là gì?
“Lắng”: Là trạng thái mà ở đó mọi thứ chậm lại, hoặc dừng lại, chìm xuống không còn sôi nổi, mạnh mẽ như lúc đầu.
“Nghe”: Là quá trình thu nhận âm thanh phát ra từ xung quanh thông qua tai. Đôi khi nghe cũng được sử dụng để biểu thị sự thấu cảm, cảm nhận.
=> Lắng nghe là quá trình tập trung tiếp nhận âm thanh một cách chủ động có chọn lọc, đi kèm với phân tích thông tin và đưa ra phản hồi thích hợp với những gì tiếp nhận.
b) Bàn luận:
* Vì sao “Nhờ có sự lắng nghe mà cuộc sống của con người mới trở nên tốt đẹp và ý nghĩa hơn?”
- Trong công việc: Lắng nghe giúp ta học hỏi kinh nghiệm, thấu hiểu tâm tư tình cảm, tính cách, sở thích, thói quen của đồng nghiệp, khách hàng, đối tác và những người xung quanh. Đối với các nhà lãnh đạo, kỹ năng lắng nghe sẽ giúp họ thấu hiểu nhân viên của mình, tạo được sự gắn kết và tăng hiệu quả làm việc.
- Trong cuộc sống: Lắng nghe giúp nâng cao kỹ năng giao tiếp của bạn đối với những người xung quanh. Lắng nghe giúp con người hiểu nhau để thân thiết, gắn bó và tin tưởng hơn.
* Học sinh đưa bằng chứng từ văn chương đến đời sống thực tế hàng ngày...
c) Lật lại vấn đề:
Trong cuộc sống, vẫn còn nhiều người mắc căn bệnh không chịu lắng nghe, vô cảm, thờ ơ trước tiếng kêu cứu của cuộc sống ... những người này đáng bị xã hội thẳng thắn phê phán.
- Bài học nhận thức: Trong cuộc sống, sự lắng nghe có vai trò rất quan trọng. Luôn biết lắng nghe và thấu hiểu đó là điều quan trọng để hoàn thiện nhân cách cá nhân.
- Bài học hành động: Cần rèn luyện kỹ năng lắng nghe, luôn biết lắng nghe và học hỏi từ mọi người xung quanh để nâng cao vốn tri thức cho bản thân ...
3. Kết bài: Khẳng định lại vai trò, ý nghĩa quan trọng của sự lắng nghe trong cuộc sống
Rút ra bài học cho bản thân cần phải biết lắng nghe
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
