Đề kiểm tra học kì 1 trường THCS Tân Quý Tây (2023-2024)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:
Thăm thẳm trời xanh lộng đáy hồ,
Mùi hoa thiên lý thoảng chiều thu.
Con cò bay lả trong câu hát,
Giấc trẻ say dài nhịp võng ru.
Lá thấp cành cao gió đuổi nhau,
Góc vườn rụng vội chiếc mo cau
Trái na mở mắt, nhìn ngơ ngác,
Đàn kiến trường chinh tự thuở nào.
Lúa trổ đòng tơ, ngậm cốm non,
Lá dài vươn sắc lưỡi gươm con.
Tiếng chim mách lẻo cây hồng chín,
Điểm nhạt da trời những chấm son.
...
Thong thả trăng non dựng cuối làng,
Giữa nhà cây lá bóng xiên ngang.
Chiều con, cặm cụi đôi ngày phép,
Ngồi bẻ đèn sao, phất giấy vàng.
(Chiều thu, Nguyễn Bính- thơ và đời, NXB Văn học 2003)
Đoạn thơ trên được viết theo thể loại nào?
Đọc bài thơ, dựa vào số tiếng trong mỗi dòng, số câu trong mỗi khổ và đặc điểm gieo vần để xác định thể thơ
Thể thơ 7 chữ
Chỉ ra cách gieo vần và ngắt nhịp trong khổ thơ sau:
Lúa trổ đòng tơ, ngậm cốm non,
Lá dài vươn sắc lưỡi gươm con.
Tiếng chim mách lẻo cây hồng chín,
Điểm nhạt da trời những chấm son.
Đếm số tiếng trong từng dòng thơ; xác định các tiếng hiệp vần và cách ngắt nhịp thường gặp trong khổ thơ.
- Gieo vần “on”: non – con – son
- Ngắt nhịp: 4/3
Hãy tìm ít nhất 2 từ tượng hình có trong đoạn thơ?
Đọc kĩ đoạn thơ, tìm những từ gợi tả hình dáng, trạng thái, dáng vẻ của sự vật để xác định từ tượng hình.
Từ tượng hình: thăm thẳm, ngơ ngác, thong thả
Bức tranh thiên nhiên chiều thu đã được hiện lên như thế nào thông qua các hình ảnh có trong đoạn thơ: trời xanh, nhịp võng ru, gió đuổi nhau, na mở mắt, kiến trường chinh, lúa trổ đòng, tiếng chim mách lẻo, cây hồng chín,…?
Phân tích các hình ảnh thiên nhiên trong đoạn thơ; khái quát những đặc điểm nổi bật của bức tranh chiều thu mà các hình ảnh đó gợi lên
Bức tranh thiên nhiên mùa thu: mộc mạc, gần gũi, có sự vận động, đầy sức sống
Hình ảnh của nhân vật trữ tình cặm cụi làm đèn trung thu cho con qua hai câu thơ sau thể hiện điều gì?
Chiều con, cặm cụi đôi ngày phép,
Ngồi bẻ đèn sao, phất giấy vàng.
Đọc kĩ hai câu thơ, chú ý các từ ngữ miêu tả hành động của nhân vật trữ tình; làm rõ tình cảm và phẩm chất được thể hiện.
Thể hiện tình yêu thương của nhân vật trữ tình qua việc cặm cụi làm đèn trung thu cho con
Đọc đoạn thơ trên, em thấy được tình cảm gì của tác giả?
Dựa vào nội dung, hình ảnh và cảm xúc xuyên suốt bài thơ để xác định tình cảm của tác giả đối với thiên nhiên và cuộc sống.
Tình cảm của tác giả: yêu quý, trân trọng, tự hào về vẻ đẹp của quê hương, đất nước
Nhà thơ Nguyễn Bính đã cảm nhận chiều thu bằng nhiều giác quan. Vậy theo em, nếu chỉ dùng thị giác để quan sát thiên nhiên thì nhà thơ có thể cảm nhận được hết vẻ đẹp của chiều thu không? Vì sao?
Nêu quan điểm của bản thân; kết hợp phân tích vai trò của các giác quan trong việc cảm nhận thiên nhiên để lí giải ý kiến một cách thuyết phục.
Nếu chỉ dùng thị giác để quan sát thiên nhiên thì nhà thơ không thể cảm nhận được hết vẻ đẹp của cảnh sắc chiều thu. Vì chỉ có thể cảm nhận bằng tất cả các giác quan ta mới thấy được trọn vẹn những điều thú vị, những vẻ đẹp của thiên nhiên quanh ta.
Viết đoạn văn (khoảng 15 dòng) ghi lại cảm xúc của em về bài thơ trên.
Xác định nội dung chính của bài thơ; viết đoạn văn khoảng 15 dòng nêu cảm xúc của bản thân về vẻ đẹp của thiên nhiên, nghệ thuật và tình cảm của tác giả. Gợi ý:
1. Mở đoạn
- Mở đoạn bằng chữ cái viết hoa lùi đầu dòng.
- Dùng ngôi thứ nhất để ghi lại cảm xúc về bài thơ.
- Nêu nhan đề, tên giả và cảm xúc khái quát về bài thơ.
2. Thân bài: Trình bày cảm xúc về bài thơ theo một trình tự hợp lí bằng một số câu.
3. Kết đoạn:
- Khẳng định lại cảm xúc và ý nghĩa của bài thơ với bản thân.
- Kết đoạn bằng dấu câu dùng để ngắt đoạn
Bài thơ Chiều thu của Nguyễn Bính mang đến cho em một cảm giác nhẹ nhàng, man mác buồn. Hình ảnh chiều thu u tịch, lá vàng rơi đầy lối nhỏ khiến lòng người như lắng lại, vừa bình yên vừa bâng khuâng. Em cảm nhận được nỗi nhớ nhà, nỗi cô đơn của con người giữa không gian thu rộng lớn. Ngôn từ giản dị nhưng lại tinh tế, gợi hình gợi cảm, khiến em như thấy mình đang bước đi trên con đường vắng, hít hà mùi lá khô và nghe tiếng gió thu vi vu. Qua bài thơ, em cảm nhận được vẻ đẹp nhẹ nhàng nhưng sâu lắng của mùa thu, đồng thời thấy lòng mình trở nên nhạy cảm hơn với thiên nhiên và cảm xúc con người. Bài thơ không chỉ là bức tranh thiên nhiên mà còn là tiếng lòng của tác giả, khiến em rung động và yêu thích cái chất thơ trữ tình của Nguyễn Bính.
Phần II. Viết
Tuổi trẻ cần có trách nhiệm với việc bảo vệ môi trường sống
Em hãy viết một bài văn nghị luận bày tỏ ý kiến đồng tình hay phản đối về vấn đề trên.
Xác định yêu cầu của kiểu bài nghị luận về một vấn đề đời sống. Triển khai bài viết theo bố cục ba phần:
* Mở bài:
- Nêu vấn đề cần bàn luận
- Nêu ý kiến đồng tình hay phản đối và vấn đề cần bàn luận
* Thân bài:
- Giải thích từ ngữ, ý kiến cần bàn luận
- Bàn luận:
+ Trình bày vấn đề cần bàn luận
+ Trình bày ý kiến đồng tình hay phản đối về vấn đề cần bàn luận
+ Đưa ra lí lẽ và bằng chứng đề làm sáng tỏ luận điểm
* Kết bài:
- Khẳng định lại vấn đề
- Đề xuất giải pháp hoặc nêu bài học
Một quan điểm mà nhiều người ủng hộ là "Tuổi trẻ cần có trách nhiệm với việc bảo vệ môi trường sống". Thật vậy, nhìn từ góc độ này, chúng ta có thể thấy rõ ràng vai trò quan trọng của thế hệ trẻ trong việc xây dựng và bảo vệ môi trường sống. Họ không chỉ là nòng cốt của xã hội, mà còn là những người mang trong mình khả năng và nghĩa vụ lớn hơn trong công cuộc này.
Bảo vệ môi trường sống không chỉ là trách nhiệm của cá nhân mỗi người mà còn là nhiệm vụ của cả xã hội. Đó là sự kết hợp của nhiều hoạt động như dọn dẹp vệ sinh, trồng cây, tiết kiệm năng lượng, và nhiều hành động khác. Tuy nhiên, sự đóng góp từ các tập thể, nhà máy, cơ quan cũng là yếu tố quan trọng. Đặc biệt, khi thế hệ trẻ tham gia vào những hoạt động này, chúng ta có thể thấy rõ hiệu quả và sức mạnh của sự đồng lòng trong việc bảo vệ môi trường sống. Chẳng hạn, các nhà máy có thể triệt để xử lý chất thải trước khi xả ra môi trường, các xưởng sản xuất có thể thực hiện khai thác tài nguyên một cách bền vững, và các tổ chức xã hội có thể tăng cường tuyên truyền và giáo dục về môi trường.
Sức trẻ và sự sáng tạo của thế hệ trẻ đã tạo ra một làn sóng mới trong hoạt động bảo vệ môi trường sống, với nhiều ý tưởng và hoạt động mới mẻ. Những hành động như đổi giấy, pin, vỏ sữa để lấy cây xanh và các sản phẩm thuần thiên nhiên là minh chứng rõ ràng cho sự chủ động và sáng tạo của giới trẻ trong việc bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên, vẫn còn một phần của giới trẻ hiện nay vẫn chưa thể hiện sự quan tâm và nhận thức đúng đắn về vấn đề này. Họ có thể cho rằng ô nhiễm môi trường là một vấn đề xa xôi, không liên quan đến cuộc sống hàng ngày của họ. Điều này là một thiếu sót nghiêm trọng trong nhận thức và cần phải được cải thiện. Thế hệ trẻ là tương lai của đất nước, và việc họ tham gia vào công cuộc bảo vệ môi trường là vô cùng quan trọng.
Để thúc đẩy ý thức về bảo vệ môi trường sống, chúng ta cần tăng cường hoạt động giáo dục và tuyên truyền. Những hoạt động như tổ chức hội thảo, cuộc thi, và các chương trình giáo dục về môi trường có thể giúp nâng cao nhận thức và ý thức của giới trẻ về vấn đề này.
Tuy nhiên, trách nhiệm bảo vệ môi trường sống không chỉ thuộc về thế hệ trẻ mà còn là của tất cả mọi người. Bởi vì chúng ta cùng chia sẻ một không gian sống chung và môi trường là của tất cả chúng ta. Do đó, mỗi người cần phải có ý thức và hành động để bảo vệ môi trường sống, dù là những hành động nhỏ nhặt nhất.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
