Đề kiểm tra giữa kì 1 Ngữ văn 6 PGD&ĐT Ninh Bình (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản:
CÂU CHUYỆN VỀ CHIM ÉN VÀ DẾ MÈN
Mùa xuân, đất trời đẹp. Dế Mèn thơ thẩn ở cửa hang, hai con Chim Én thấy tội nghiệp bèn rủ Dế Mèn dạo chơi trên trời. Mèn hốt hoảng. Nhưng sáng kiến của Chim Én rất giản dị: hai Chim Én ngậm hai đầu của một cọng cỏ khô. Mèn ngậm vào giữa. Thế là cả ba cùng bay lên. Mây nồng nàn, đất trời gợi cảm, cỏ hoa vui tươi.
Dế Mèn say sưa. Sau một hồi lâu miên man Mèn ta chợt nghĩ bụng: “Ơ hay, việc gì ta phải gánh hai con én này trên vai cho mệt nhỉ. Sao ta không quăng gánh nợ này đi để dạo chơi một mình có sướng hơn không?”. Nghĩ là làm. Nó bèn há mồm ra và nó rơi vèo xuống đất như một chiếc lá lìa cành.
(Theo Đoàn Công Huy trong mục “Trò chuyện đầu tuần” của báo “Hoa học trò” số 1056 ngày 21/4/2014)
Đặc điểm cơ bản nào của “Câu chuyện về Chim Én và Dế Mèn” cho em biết nó thuộc thể loại truyện đồng thoại?
Dựa vào đặc điểm nhân vật, đối tượng và cách xây dựng câu chuyện để xác định thể loại truyện.
Đặc điểm cơ bản của “Câu chuyện về Chim Én và Dế Mèn” cho em biết nó thuộc thể loại truyện đồng thoại là:
+ Truyện viết cho trẻ em.
+ Nhân vật thường là loài vật hoặc đồ vật được nhân cách hóa.
Trong câu chuyện, hai con Chim Én đã giúp Dế Mèn điều gì?
Đọc đoạn đầu văn bản, tìm hành động của hai Chim Én nhằm giúp Dế Mèn thực hiện mong muốn
Trong câu chuyện, Chim Én đã giúp Dế Mèn: Hai Chim Én ngậm hai đầu của một cọng cỏ khô. Mèn ngậm vào giữa để được dạo chơi trên bầu trời.
Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: “Nó bèn há mồm ra và nó rơi vèo xuống đất như một chiếc lá lìa cành”?
Xác định từ ngữ, hình ảnh được sử dụng theo cách đặc biệt, phân tích tác dụng đối với việc miêu tả sự việc và thể hiện thái độ của tác giả.
- Biện pháp tu từ: So sánh: “nó rơi vèo xuống đất như một chiếc lá lìa cành”.
-> Tác dụng:
+ Làm cho câu văn sinh động, giàu hình ảnh, cuốn hút...
+ Giúp người đọc hình dung rõ hơn về hình dáng và trạng thái của Dế Mèn khi bị rơi xuống đất.
+ Qua đó tác giả bộc lộ thái độ phê phán, chế giễu sự ích kỉ, vô ơn của Dế Mèn.
- Biện pháp tu từ: Điệp từ “Nó”
-> Tác dụng:
+ Tạo ấn tượng sâu đậm trong lòng người đọc, người nghe về hình ảnh Dế Mèn.
+ Nhấn mạnh, làm nổi bật thái độ không biết trân trọng của Dế Mèn về món quà Chim Én dành tặng nên phải trả giá đắt bằng mạng sống của mình.
+ Qua đó tác giả bộc lộ thái độ phê phán, chế giễu sự ích kỉ, vô ơn của Dế Mèn.
Từ câu chuyện trên, em hãy rút ra một bài học có ý nghĩa nhất đối với bản thân?
Dựa vào hành động và kết quả của Dế Mèn để rút ra bài học phù hợp về cách ứng xử và lối sống.
+ Phải biết ơn người đã giúp đỡ mình, không nên sống ích kỷ, vô ơn, trân trọng những gì mình đang có; sự ích kỷ, tính toán sẽ phải trả một cái giá rất đắt.
+ Không nên nhìn nhận, đánh giá mọi việc một cách hời hợt, tránh dẫn đến những quyết định sai lầm.
+ Cần quan tâm, chia sẻ giúp đỡ mọi người xung quanh.
Phần II. Viết
Cuộc sống của con người có nhiều trải nghiệm. Mỗi trải nghiệm đều mang đến những kinh nghiệm, bài học quý giá trong hành trình khôn lớn, trưởng thành của chúng ta. Em hãy viết bài văn kể lại một trải nghiệm đáng nhớ của bản thân.
Xác định một trải nghiệm đáng nhớ, lựa chọn các sự việc tiêu biểu để kể theo trình tự hợp lí, kết hợp miêu tả cảm xúc và nêu bài học sau trải nghiệm.
* Mở bài: Giới thiệu được trải nghiệm đáng nhớ của bản thân.
* Thân bài:
Học sinh có thể triển khai câu chuyện theo nhiều cách khác nhau nhưng phải hợp lí, có thể đưa ra góc nhìn không giống như đáp án tuy nhiên cần có sức thuyết phục, không vi phạm các chuẩn mực đạo đức và pháp luật, đảm bảo được các ý cơ bản sau:
+ Hoàn cảnh diễn ra trải nghiệm.
+ Các sự việc của trải nghiệm.
+ Nêu lên cảm xúc của bản thân.
* Kết bài: Nêu lên ý nghĩa và bài học rút ra từ trải nghiệm đó.





