Đề thi học kì 1 Ngữ văn 6 PGD&ĐT huyện Thanh Hà (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa. Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy. Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc đậm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa. Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày động bão, thì nay lưới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi. Chúng tôi leo dốc lên đồn Cô Tô hỏi thăm sức khoẻ anh em bộ binh và hải quân cùng đóng sát nhau trong cái đồn khố xanh cũ ấy. Trèo lên nóc đồn, nhìn ra bao la Thái Bình Dương bốn phương tám hướng, quay gót 180 độ mà ngắm cả toàn cảnh đảo Cô Tô. Nhìn rõ cả Tô Bắc, Tô Trung, Tô Nam, mà càng thấy yêu mến hòn đảo như bất cứ người chài nào đã từng đẻ ra và lớn lên theo mùa sóng ở đây.
... Mặt trời lại rọi lên ngày thứ sáu của tôi trên đảo Thanh Luân một cách thật quá là đầy đủ. Tôi dậy từ canh tư. Còn tối đất, cố đi mãi trên đá đầu sư, ra thấu đầu mũi đảo. Và ngồi đó rình mặt trời lên. Điều tôi dự đoán, thật là không sai. Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây hết bụi. Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kì hết. Tròn trĩnh phúc hậu như lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn. Quả trứng hồng hào thăm thẳm và đường bệ đặt lên một mâm bạc đường kính mâm rộng bằng cả một cái chân trời màu ngọc trai nước biển ửng hồng...”
(Trích “Cô Tô” - Nguyễn Tuân)
Xác định ngôi kể và phương thức biểu đạt chính được thể hiện trong văn bản.
Dựa vào cách người kể xưng “tôi” để xác định ngôi kể; căn cứ vào nội dung chủ yếu của văn bản để xác định phương thức biểu đạt chính.
Ngôi kể: Ngôi thứ nhất
Phương thức biểu đạt chính: Tự sự
Trong đoạn văn thứ nhất có một số địa danh được tác giả nhắc đến, em hãy ghi lại tên những địa danh đó.
Đọc kĩ đoạn văn thứ nhất, tìm và ghi lại tất cả các tên địa danh được tác giả nhắc đến
Các địa danh được tác giả nhắc đến: Cô Tô, Vịnh Bắc Bộ, Thái Bình Dương, Tô Bắc, Tô Trung, Tô Nam
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ So sánh được được tác giả sử dụng trong hai câu văn sau:
“Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kì hết. Tròn trĩnh phúc hậu như lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn.”
Tìm từ ngữ thể hiện sự so sánh, xác định hai sự vật được so sánh với nhau; sau đó nêu tác dụng của phép so sánh trong việc gợi hình, gợi cảm và làm nổi bật vẻ đẹp của cảnh mặt trời mọc.
- Biện pháp tu từ so sánh: từ ngữ “Như” (như lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn)
- Tác dụng:
+ Làm cho cách diễn đạt sinh động gợi cảm, tạo nhiều liên tưởng thú vị, hấp dẫn.
+ Miêu tả cụ thể vẻ đẹp của hình ảnh mặt khi mọc trên đảo: tráng lệ, kì vĩ, ảo mộng
+ Qua đó cho thấy cảm nhận tinh tế và tình yêu thiên nhiên của tác giả.
Em hiểu gì về tài năng và tình cảm của tác giả được thể hiện trong văn bản trên?
Dựa vào cách quan sát, miêu tả cảnh thiên nhiên và những từ ngữ thể hiện cảm xúc của tác giả để nhận xét về tài năng nghệ thuật và tình yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước của tác giả.
- Tài năng: miêu tả tinh tế, độc đáo, ngôn ngữ tài hoa, quan sát tỉ mỉ.
- Tình cảm: yêu thiên nhiên, yêu mảnh đất quê hương, tình cảm chân thành.
Ghi lại ngắn gọn những hiểu biết và thái độ, hành động cần có của em sau khi đọc xong văn bản trên.
Nêu ngắn gọn những điều em hiểu thêm về vẻ đẹp của thiên nhiên, biển đảo quê hương; trình bày thái độ và hành động phù hợp như yêu quý, trân trọng, bảo vệ thiên nhiên và có ý thức giữ gìn chủ quyền biển đảo.
- Hiểu biết: vùng đất của Tổ quốc - quần đảo Cô Tô: Thiên nhiên ban tặng cho con người bức tranh trong sáng và tươi đẹp.
- Thái độ, hành động: yêu Cô Tô, yêu thiên nhiên, mong muốn có dịp đến Cô Tô để có thể tự cảm nhận được vẻ đẹp tuyệt diệu này. Trân trọng, giữ gìn, bảo vệ biển đảo, quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên đất nước ....
Phần II. Viết
Tuổi thơ đi qua với bao kỉ niệm êm đềm còn vương vấn mãi. Mỗi kỉ niệm là một bài học khiến em thay đổi thay đổi, trưởng thành. Hãy viết bài văn kể lại một kỉ niệm như thế.
Kể lại một kỉ niệm đáng nhớ thời thơ ấu theo trình tự: giới thiệu kỉ niệm → kể diễn biến sự việc → nêu cảm xúc, sự thay đổi của bản thân → rút ra bài học và ý nghĩa của kỉ niệm.
1. Mở bài:
- Dẫn dắt giới thiệu về kỉ niệm khiến em trưởng thành
- Nêu được ấn tượng chung của mình về kỉ niệm đó
2. Thân bài:
- Trình bày hoàn cảnh diễn ra kỉ niệm sâu sắc (vào thời gian nào? ở đâu).
- Kể lại diễn biến câu chuyện thể hiện kỉ niệm: (Chuyện gì đã xảy ra? Xảy ra như thế nào? Kết thúc ra sao?)
- Điều gì ở kỉ niệm khiến em trưởng thành?
3. Kết bài:
- Cảm nghĩ của em về kỉ niệm.
- Niềm mong ước của em.





