Đề thi học kì 1 Ngữ văn 6 THCS Lương Thế Vinh (2025-2026)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc bài thơ dưới đây và trả lời các câu hỏi:
EM YÊU TỔ QUỐC CỦA EM
(Nguyễn Lãm Thắng)
Em yêu Tổ quốc của em
Có đồng lúa biếc, có miền dừa xanh
Có hoa thơm, có trái lành
Có dòng sông soi bóng vành trăng yêu
Bờ tre cõng tiếng sáo diều
Khúc dân ca lại dặt dìu lời ru
Bốn mùa là bốn câu thơ
Ngọt ngào, nồng ấm giữa bờ ca dao
Dãy Trường Sơn ngun ngút cao
Mây chen lá, suối rì rào hát ca
Đèo sương ngậm ánh trăng ngà
Rừng vàng ngan ngát ngàn hoa khoe màu
Biển Đông khẳm những chuyến tàu
Đầy khoang cá nặng hẹn nhau ngày về
Cánh buồm căng gió say mê
Làn sóng xanh mãi vỗ về yêu thương
Dọc ngang biết mấy nẻo đường
Thắm trang sử Việt, rạng chương anh hùng
Bao nhiêu chiến thắng lẫy lừng
Làm nên Tổ quốc kiêu hùng hôm nay.
Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Chỉ ra các cặp vần trong khổ thơ:
Biển Đông khẳm những chuyến tàu
Đầy khoang cá nặng hẹn nhau ngày về
Cánh buồm căng gió say mê
Làn sóng xanh mãi vỗ về yêu thương
Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.
Quan sát tiếng cuối các dòng thơ để tìm các cặp vần.
- Thể thơ: Lục bát
- Các cặp vần trong khổ thứ 4:
+ tàu - nhau
+ về - mê
+ mê - về
Liệt kê những từ láy gợi tả cảnh thiên nhiên đất nước trong khổ thơ sau:
Dãy Trường Sơn ngun ngút cao
Mây chen lá, suối rì rào hát ca
Đèo sương ngậm ánh trăng ngà
Rừng vàng ngan ngát ngàn hoa khoe màu
Tìm những từ có sự lặp lại âm hoặc vần, đồng thời có tác dụng gợi hình, gợi âm thanh, gợi cảm xúc trong khổ thơ.
Những từ láy gợi tả cảnh thiên nhiên đất nước trong khổ thơ thứ ba là:
- ngun ngút
- rì rào
- ngan ngát
Chỉ ra và phân tích tác dụng của phép tu từ so sánh trong hai câu thơ:
Bốn mùa là bốn câu thơ
Ngọt ngào, nồng ấm giữa bờ ca dao
Xác định hình ảnh được so sánh trong câu thơ, phân tích tác dụng của phép so sánh trong việc làm nổi bật vẻ đẹp của thiên nhiên và cảm xúc của tác giả.
- Phép tu từ: So sánh “Bốn mùa” được so sánh với “bốn câu thơ”.
- Tác dụng:
+ Giúp diễn đạt giàu sức gợi, sinh động, hấp dẫn.
+ Nhấn mạnh mùa nào trên đất nước ta cũng đẹp từ đó gợi lên vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước qua từng mùa như một bài thơ trữ tình, giàu cảm xúc.
+ Thể hiện cảm nhận tinh tế, niềm yêu mến và tự hào của tác giả trước vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước.
Em hiểu như thế nào về hai câu thơ:
Bao nhiêu chiến thắng lẫy lừng
Làm nên Tổ quốc kiêu hùng hôm nay.
Giải thích ý nghĩa của các từ ngữ “chiến thắng lẫy lừng”, “Tổ quốc kiêu hùng” để thấy được sự hi sinh, đấu tranh của cha ông đã làm nên vẻ đẹp và vị thế của đất nước hôm nay.
Hai câu thơ cho thấy:
- Tổ quốc Việt Nam hôm nay được xây dựng từ biết bao chiến công oanh liệt, sự hi sinh to lớn của cha ông trong suốt chiều dài lịch sử.
- Qua đó, tác giả bày tỏ niềm tự hào sâu sắc về một đất nước anh hùng, kiên cường và bất khuất, nhắn nhủ mọi người phải ghi nhớ công ơn của các thế hệ đi trước đã làm nên Tổ quốc hôm nay.
Bài thơ gửi đến người đọc thông điệp về tình yêu và niềm tự hào về Tổ quốc Việt Nam. Là một học sinh, em hãy nêu những việc cần làm để thể hiện tình yêu và niềm tự hào đó.
Nêu những việc làm cụ thể của học sinh để thể hiện tình yêu và niềm tự hào về Tổ quốc
Là một học sinh, để thể hiện tình yêu và niềm tự hào về Tổ quốc, em cần:
- Chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức để trở thành công dân có ích.
- Yêu quý, giữ gìn tiếng Việt, văn hóa và truyền thống dân tộc.
- Tự hào, biết ơn các thế hệ đi trước đã hi sinh vì đất nước.
- Tích cực tham gia các hoạt động tập thể, bảo vệ môi trường, xây dựng trường lớp và quê hương ngày càng tốt đẹp.
Phần II. Viết
Viết đoạn văn từ 5 đến 7 câu nêu cảm nghĩ của em sau khi đọc bài thơ “Em yêu Tổ quốc của em” (Nguyễn Lãm Thắng)
Viết đoạn văn 5–7 câu theo trình tự: Nêu cảm xúc chung → cảm nhận vẻ đẹp thiên nhiên, lịch sử đất nước → nhận xét nghệ thuật → nêu tình yêu, niềm tự hào và bài học của bản thân.
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, cảm nghĩ khái quát về bài thơ
- Cảm nghĩ về chủ đề của bài thơ:
+ Bài thơ “Em yêu Tổ quốc của em” đã gợi trong em những cảm xúc rất đẹp và sâu lắng về quê hương, đất nước Việt Nam. Qua những hình ảnh gần gũi như cánh đồng lúa, bờ tre, dòng sông, biển cả và núi rừng, Tổ quốc hiện lên vừa bình dị vừa thiêng liêng.
+ Em cảm nhận được tình yêu tha thiết, niềm tự hào chân thành của tác giả đối với đất nước giàu truyền thống văn hóa và lịch sử anh hùng. Bài thơ không chỉ ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên mà còn nhắc nhở chúng em nhớ đến những chiến công lẫy lừng của cha ông.
- Cảm nghĩ về nghệ thuật của bài thơ: Thể thơ lục bát, giọng thơ nhẹ nhàng, giàu nhạc điệu khiến tình yêu Tổ quốc lan tỏa một cách tự nhiên.
- Khẳng định lại ấn tượng chung về bài thơ, nêu cảm xúc, suy nghĩ hoặc nêu thông điệp từ bài thơ: Đọc bài thơ, em càng thêm yêu, tự hào về quê hương mình và tự nhủ phải cố gắng học tập thật tốt để góp phần xây dựng Tổ quốc mai sau.
Thời học sinh trôi qua với biết bao kỉ niệm buồn vui, trong đó có những kỉ niệm gắn liền với thầy cô giáo – những người đã tận tâm dạy dỗ và dìu dắt em nên người.
Em hãy viết bài văn kể lại một kỉ niệm sâu sắc của em với thầy hoặc cô giáo và chia sẻ một bài học quý giá của bản thân sau kỉ niệm đó.
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất
- Giới thiệu được kỉ niệm sâu sắc với thầy (cô) giáo (kỉ niệm vui, thú vị hoặc buồn, cảm động…gợi cho bản thân một bài học sâu sắc nào đó: ví dụ bài học về lòng biết ơn, về tình yêu thương…)
- Các sự kiện chính: mở đầu – diễn biến – kết thúc
- Ghi lại ấn tượng, bài học mà bản thân rút ra từ kỉ niệm đó.
Trong những năm tháng học trò, ai cũng có những kỉ niệm đáng nhớ với thầy cô giáo. Với em, kỉ niệm sâu sắc nhất là lần em được cô giáo chủ nhiệm động viên sau một bài kiểm tra không tốt.
Hôm ấy, em nhận lại bài kiểm tra Toán và chỉ được điểm 5. Em rất buồn và xấu hổ vì trước đó em đã chủ quan, không ôn bài cẩn thận. Suốt tiết học, em cứ cúi gằm mặt xuống bàn, không dám nhìn cô. Sau giờ học, cô nhẹ nhàng gọi em ở lại. Em nghĩ cô sẽ trách mắng mình nên càng lo lắng hơn.
Thế nhưng, cô không hề mắng em. Cô chỉ nhẹ nhàng hỏi: “Em đã cố gắng hết sức chưa?”. Câu hỏi của cô khiến em im lặng. Em thành thật nói rằng mình đã mải chơi nên không học bài. Cô nhìn em rồi ân cần khuyên: “Ai cũng có thể mắc lỗi, nhưng điều quan trọng là phải biết nhận ra lỗi của mình và cố gắng sửa chữa”. Cô còn hướng dẫn em cách học Toán và động viên em cố gắng hơn trong những bài kiểm tra sau.
Lời nói của cô khiến em cảm thấy rất xúc động. Từ hôm đó, em chăm chỉ học bài hơn và không còn chủ quan như trước. Sau một thời gian, kết quả học tập của em đã tiến bộ rõ rệt.
Kỉ niệm ấy tuy không quá lớn lao nhưng em sẽ luôn ghi nhớ. Em hiểu rằng thầy cô không chỉ dạy cho chúng em kiến thức mà còn dạy chúng em cách sống và cách trưởng thành. Bài học quý giá em rút ra là khi mắc lỗi, chúng ta cần dũng cảm nhận lỗi, sửa lỗi và không ngừng cố gắng để trở nên tốt hơn.





