Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 8 THCS Đồng Phong (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới
Bác Dương thôi đã thôi rồi,
Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta.
Nhớ từ thuở đăng khoa ngày trước,
Vẫn sớm hôm tôi bác cùng nhau;
Kính yêu từ trước đến sau,
Trong khi gặp gỡ khác đâu duyên trời?
Cũng có lúc chơi nơi dặm khách,
Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo;
Có khi từng gác cheo leo,
Thú vui con hát lựa chiều cầm xoang.
Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp,
Chén quỳnh tương ăm ắp bầu xuân.
Có khi bàn soạn câu văn,
Biết bao đông bích, điển phần trước sau.
(Khóc Dương Khuê - Nguyễn Khuyến)
Đoạn thơ trên được sáng tác theo thể thơ gì?
Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ, cách gieo vần và đặc điểm cấu trúc của bài thơ để xác định thể thơ.
Thể thơ: Song thát lục bát
Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong câu thơ: “Bác Dương thôi đã thôi rồi”.
Quan sát các từ ngữ được lặp lại trong câu thơ và cách sắp xếp từ ngữ đặc biệt
Biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong câu thơ “Bác Dương thôi đã thôi rồi”: nói giảm, nói tránh
Nêu nghĩa của từ “xuân” trong câu thơ: “Chén quỳnh tương ăm ắp bầu xuân”.
Dựa vào ngữ cảnh câu thơ “Chén quỳnh tương ăm ắp bầu xuân” để xác định nghĩa của từ “xuân”, tránh hiểu theo nghĩa chỉ mùa trong năm.
Nghĩa của từ “xuân” trong câu thơ “Chén quỳnh tương ăm ắp bầu xuân” chỉ chất men say của rượu ngon, đồng thời cũng có nghĩa bóng chỉ sức sống dạt dào, tình cảm thắm thiết của bạn bè…
Đoạn thơ trên cho anh/chị suy nghĩ gì về tình bạn của học sinh thời nay?
Trình bày suy nghĩ của mình với thái độ chân thành, nghiêm túc, có thể theo định hướng sau:
+ Thấy được tầm quan trọng, ý nghĩa của tình bạn…
+ Bản thân phải làm gì để có tình bạn đẹp, có những người bạn tốt …
- Tình bạn cần có sự chân thành, tin tưởng và thấu hiểu.
- Học sinh cần biết yêu thương, giúp đỡ và tôn trọng bạn bè.
- Biết trân trọng, giữ gìn tình bạn và cùng nhau tiến bộ.
Phần II. Viết
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) cảm nhận về tình cảm của tác giả Nguyễn Khuyến với Dương Khuê trong đoạn thơ trên?
Giới thiệu khái quát về tình bạn giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê → phân tích những kỉ niệm gắn bó được hồi tưởng → nhận xét nỗi đau, sự tiếc thương của tác giả trước sự ra đi của bạn → khẳng định vẻ đẹp của tình bạn tri kỉ.
- Nỗi đau xót khi nghe tin bạn mất (hai câu đầu)
- Nhớ về kỉ niệm đẹp của tình bạn (còn lại)
- Cảm nhận các câu thơ để làm rõ hai ý trên
=> Khẳng định tình bạn đẹp, trong sáng.
- Đánh giá nghệ thuật: Bài thơ được sáng tác theo thể thơ song thất lục bát, ngôn ngữ giản dị, sử dụng các biện pháp nghệ thuật nói giám, nói tránh…
Hiện nay môi trường sống của chúng ta đang bị ô nhiễm nặng nề do rác thải. Hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) trình bày suy nghĩ của anh chị về cách giải quyết vấn đề trên.
Giải thích vấn đề ô nhiễm do rác thải → phân tích thực trạng, nguyên nhân và hậu quả → đề xuất các giải pháp cụ thể từ cá nhân, gia đình, nhà trường, cộng đồng và cơ quan chức năng → khẳng định trách nhiệm của mỗi người trong việc bảo vệ môi trường.
* Giới thiệu vấn đề nghị luận: Chúng ta cần làm gì để giải quyết vấn đề ô nhiếm môi trường do rác thải?
* Triển khai được vấn đề nghị luận:
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau, đưa ra nhiều cách giải quyết khác nhau nhưng cần có sự thuyết phục không vi phạm các chuẩn mực đạo đức và pháp luật, đảm bảo được các ý cơ bản:
+ Giải thích: Ô nhiễm môi trường là gì?
+ Hiện trạng ô nhiễm môi trường do rác thải
+ Nguyên nhân: Chủ quan, khách quan
+ Tác động của ô nhiễm môi trường do rác thải đến cuộc sống con người
+ Ý kiến phản biện, trái chiều
+ Biện pháp giải quyết
* Kết thúc vấn đề nghị luận: Khẳng định lại việc cần thiết và cấp bách phải giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường do rác thải.





