Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 8 THCS Đồng Phong (2023-2024)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản:
Mẹ vẫn luôn ở đây như mọi khi
con vấp ngã, con ốm đau, con khóc quấy
mẹ biết rất nhiều lần con ghét mẹ đến mức không thèm nhìn dù vẫn thấy
trái tim của một đứa con, mẹ biết vẫn luôn là vậy
tìm cách từ chối những ân cần…
Mẹ vẫn luôn ở đây lúc con mỏi gối chồn chân
nhìn ra chung quanh biết cuộc đời xa lạ
con không cần làm gì và cũng không cần phải mặc cả
mẹ sinh ra con giống như thân cây nảy mầm một chiếc lá
đã có gốc rễ lo vun trồng…
Mẹ vẫn luôn ở đây để ôm con, con biết không!
(Trích “Mẹ vẫn luôn ở đây để ôm con…, Nguyễn Phong Việt, Sao phải đau đến như vậy, NXB Văn hóa văn nghệ, 2017, tr.64-65)
Xác định nhân vật trữ tình, đối tượng trữ tình trong đoạn thơ trên?
Đọc kĩ đoạn thơ, xác định người đang trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ và người được nhắc đến, hướng tới trong lời thơ.
- Nhân vật trữ tình: Người mẹ
- Đối tượng trữ tình: Người con
Chỉ ra phép liệt kê được sử dụng trong khổ thơ thứ nhất của đoạn trích và nêu tác dụng.
Tìm các từ ngữ, hình ảnh được sắp xếp liên tiếp trong khổ thơ; từ đó nêu tác dụng của phép liệt kê trong việc nhấn mạnh nội dung và cảm xúc.
- Biện pháp tu từ:
+ Phép liệt kê: con vấp ngã, con ốm đau, con khóc quấy.
- Tác dụng:
+ Làm cho câu thơ hay hơn, gợi cảm, gợi hình. Trình bày đầy đủ mọi phương diện, khía cạnh của vấn đề.
+ Nhấn mạnh vai trò, tình yêu của mẹ. Mẹ luôn bên con, nâng đỡ con trong mọi tình huống khó khăn của cuộc sống
+ Khẳng định tình yêu thương và sự quan tâm của mẹ dành cho con.
Em hiểu như thế nào về nội dung của hai dòng thơ sau:
mẹ sinh ra con giống như thân cây nảy mầm một chiếc lá
đã có gốc rễ lo vun trồng…
Phân tích hình ảnh so sánh “con” với “chiếc lá” và “mẹ” với “gốc rễ”, từ đó rút ra ý nghĩa về tình yêu thương, sự chở che và chăm sóc của mẹ.
+ Giải thích: Thân, lá, gốc, rễ: là những bộ phận không thể tách rời trên cây.
+ Nội dung hai câu thơ: Khẳng định con là một phần của cơ thể mẹ, là máu thịt của mẹ.
+Khẳng định: Tình yêu thương, sự chăm sóc, hi sinh của mẹ dành cho con là lẽ tự nhiên.
Trong cuộc sống, có những đứa con đôi khi tìm cách từ chối những ân cần của cha mẹ. Ở vị trí của một người con, theo em điều đó đáng chê trách hay có thể cảm thông? Vì sao?
Xác định rõ quan điểm đồng tình, không đồng tình hoặc vừa cảm thông vừa phê phán; giải thích bằng những lí lẽ phù hợp với tình cảm và trách nhiệm của người con.
- Em đồng tình
- Vì:
+ Đôi khi mẹ quan tâm quá mức đến cuộc sống của con, không hiểu con, gây khó chịu và mất tự do cho con
+ Đôi khi mẹ áp đặt suy nghĩ của mình cho con làm con thấy bức bối
+ Đôi khi mẹ không thấu hiểu con.
Phần II. Viết
Em hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận về những điều mẹ muốn nói với con qua đoạn thơ trích trong bài thơ “Mẹ vẫn luôn ở đây để ôm con” của Nguyễn Phong Việt.
Xác định nội dung, tình cảm và lời nhắn nhủ của người mẹ qua đoạn thơ; sau đó trình bày cảm nhận bằng đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ.
- Giới thiệu về tác giả, tác phẩm
- Nêu nội dung đoạn thơ: Đoạn thơ là lời của mẹ nói với con, thể hiện tình yêu thương và sự quan tâm của mẹ dành cho con.
- Làm rõ vấn đề nghị luận: Những điều mẹ muốn nói với con trong đoạn thơ.
+ Khổ 1: Mẹ luôn ở bên con, đồng hành cũng con trong mọi hoàn cảnh, thấu hiểu tình cảm và nỗi lòng của con, biết được những suy nghĩ tình cảm của con.
+ Khổ 2: Mẹ là chỗ dựa cho con khi con mệt mỏi “Mẹ luôn ở đây khi con mỏi gối chồn chân”, bất cứ lúc nào mẹ cũng đến bên con vỗ về, an ủi con. Mẹ dành cho con tình yêu và sự quan tâm vô điều kiện
=> Khẳng định tình yêu của mẹ dành cho con
- Đánh giá nghệ thuật: Bài thơ được sáng tác theo thể thơ tự do, ngôn ngữ giản dị, lời thơ ngọt ngào như lời dặn dò của mẹ
Vừa qua bão Yagi tàn phá nhiều tỉnh miền Bắc nước ta. Nhiều tỉnh thành bị thiệt hại do gió bão, lũ lụt, sạt lở đất. Hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) bày tỏ suy nghĩ của anh/chị về vấn đề: Làm thế nào để hạn chế tác hại của thiên tai.
Giải thích tác hại của thiên tai, phân tích nguyên nhân và đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm phòng ngừa, ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
a. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận: Làm thế nào để hạn chế tác hại của thiên tai.
b. Thân bài: Triển khai vấn đề nghị luận
- Giải thích:
+ Thiên tai là gì?
- Thực trạng:
+ Hiện nay các hiện tượng thiên tai như bão, lũ, động đất, sóng thần… diễn ra như thế nào?
- Nguyên nhân:
+ Chủ quan
+ Khách quan:
- Tác động của thiên tai:
- Dẫn chứng: Cơn bão yagi đã gây ra những thiệt hại về người và của như thế nào?
- Ý kiến phản biện, trái chiều:
- Biện pháp để hạn chế tác hại của thiên tai:
c. Kết bài: Khái quát lại vấn đề nghị luận cần giải quyết.





