Đề kiểm tra giữa kì 1 môn Ngữ văn lớp 8 Trường THCS Giao Tiến (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:
THU ẨM (Uống rượu mùa thu)
(Nguyễn Khuyến)
Năm gian nhà cỏ thấp le te,
Ngõ tối đêm sâu đóm lập lòe.
Lưng giậu phất phơ màu khói nhạt,
Làn ao lóng lánh bóng trăng loe.
Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt?
Mắt lão không vầy cũng đỏ hoe.
Rượu tiếng rằng hay, hay chẳng mấy.
Độ dăm ba chén đã say nhè.
(Thơ văn Nguyễn Khuyến, NXB Văn học, 1971)
Bài thơ trên được làm theo thể thơ nào?
Xác định số câu, số tiếng mỗi câu và đặc điểm niêm luật để nhận biết thể thơ.
Thể thơ: thất ngôn bát cũ đường luật.
Những hình ảnh nào gợi lên cảnh thu mang được nét riêng của mùa thu làng quê xứ Bắc Việt Nam?
Đọc bài thơ, tìm các hình ảnh miêu tả trực tiếp cảnh vật mùa thu.
- “Làn ao lóng lánh”,
- “Đóm lập lòe”,
- “Da trời… xanh ngắt”
Tìm và chỉ rõ tác dụng của các từ tượng hình trong hai câu thơ thực:
Lưng giậu phất phơ màu khói nhạt,
Làn ao lóng lánh bóng trăng loe.
Xác định từ tượng hình trong câu thơ và nêu tác dụng gợi hình, gợi cảm của chúng.
- Từ tượng hình: “phất phơ”, “lóng lánh”.
- Tác dụng:
+ Làm cho câu thơ trở nên cụ thể, sinh động, có giá trị biểu cảm cao.
+ Làm nổi bật những màn sương đêm giăng “phất phơ” như màu khói nhạt bên lưng giậu, là hình ảnh “bóng trăng loe” nhàn nhạt đang “lóng lánh” trên mặt ao phẳng lặng trước sân nhà. Gợi lên cảnh yên bình của làng quê.
+ Cho thấy sự quát sát tinh tế và tâm hồn nhạy cảm của nhà thơ.
Dưới ngòi bút của thi nhân, bức tranh thu ở làng quê đồng bằng Bắc Bộ hiện lên như thế nào?
Khái quát các chi tiết miêu tả để nhận xét vẻ đẹp bức tranh thu và tâm trạng tác giả.
- Bài thơ làm nổi bật vẻ đẹp huyền ảo, lung linh mang đậm hồn thu đặc trưng của nông thôn vùng đồng bằng Bắc Bộ.
- Đồng thời đó còn là nỗi ưu tư về thời thế cố giấu kín in dấu trong cách nhìn cảnh vật.
Bài thơ bồi đắp cho chúng ta những tình cảm nào?
Từ nội dung, chủ đề của bài thơ, rút ra những tình cảm và bài học được bồi đắp.
Bài thơ bồi đắp cho chúng ta:
+ Tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương, đất nước.
+ Gợi lên trách nhiệm của mỗi người trong tình cảnh đất nước mất chủ quyền.
Phần II. Viết
Hãy kể lại một chuyến trải nghiệm đi thăm một di tich lịch sử để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất?
Kể theo trình tự mở bài – diễn biến chuyến đi – kết quả, kết hợp nêu cảm xúc và ý nghĩa của trải nghiệm.
* Mở bài: Giới thiệu về một chuyến đi thăm di tích lịch sử để lại trong em ấn tượng sâu sắc
* Thân bài:
Lần lượt kể lại chuyến đi theo trình tự nhất định:
- Nêu mục đích của chuyến đi, lí do em tham gia chuyến đi đó.
- Kể về hình thức tổ chức hoạt động của chuyến đi (thành phần tham gia, thời gian, địa điểm,…).
- Kể về quá trình tiến hành chuyến đi (bắt đầu, hoạt động chính, kết thúc).
Lưu ý: Kết hợp với các yếu tố miêu tả, biểu cảm, thuyết minh để kể lại.
* Kết bài: Khẳng định ý nghĩa và bài học sau khi tham gia chuyến đi





