Đề thi giữa kì 1 môn Ngữ Văn 8 THCS Văn Thân (2023-2024)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới.
MẸ (Viễn Phương)
Con nhớ ngày xưa mẹ hát
Hoa sen lặng lẽ dưới đầm
Hương hoa dịu dàng bát ngát
Thơm tho không gian thời gian
Mẹ nghèo như đóa hoa sen
Tháng năm âm thầm lặng lẽ
Giọt máu hòa theo dòng lệ
Hương đời mẹ ướp cho con
Khi con thành đóa hoa thơm
Đời mẹ lắt lay chiếc bóng
Con đi…chân trời gió lộng
Mẹ về…nắng quái chiều hôm
Sen đã tàn sau mùa hạ
Mẹ cũng lìa xa cõi đời
Sen tàn rồi sen lại nở
Mẹ thành ngôi sao trên trời
Em hãy cho biết văn bản “Mẹ” được viết theo thể thơ nào? Khổ thơ thứ nhất sử dụng cách gieo vần nào?
Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ; quan sát tiếng cuối các dòng thơ để xác định cách gieo vần.
Thể thơ 6 chữ
Vần chân – cách; hát – ngát
Xác định từ tượng hình có trong hai câu thơ sau và nêu tác dụng:
Con nhớ ngày xưa mẹ hát
Hoa sen lặng lẽ dưới đầm
Đọc kĩ hai câu thơ, tìm từ tượng hình và nêu tác dụng của từ đó trong việc gợi tả hình ảnh, làm tăng giá trị biểu cảm.
Từ tượng hình: lặng lẽ
Tác dụng: Miêu tả dáng vẻ của hoa sen trong đầm
Hai câu thơ “Mẹ nghèo như đoá hoa sen/ Tháng năm âm thầm lặng lẽ” sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ?
Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ, sau đó phân tích tác dụng đối với việc khắc họa hình ảnh người mẹ và biểu đạt tình cảm của tác giả.
- BPTT: So sánh Mẹ như đóa hoa sen
- Tác dụng: Biện pháp tư từ giúp câu thơ sinh động, hấp dẫn hơn đồng thời nhấn mạnh hình ảnh của mẹ sống âm thầm như đóa hoa sen nhưng cũng vô cùng cao đẹp
Xuyên suốt cả bài thơ, hình ảnh người mẹ gắn liền với hình ảnh nào? Mạch cảm xúc của văn bản “Mẹ” là gì?
Đọc toàn bài thơ, xác định hình ảnh được lặp lại nhiều lần và theo dõi diễn biến cảm xúc của tác giả để nêu mạch cảm xúc.
Mẹ gắn với hình ảnh hoa sen
Mạch cảm xúc: Từ sự vất vả của mẹ đến nỗi nhớ về mẹ.
Nội dung chính của văn bản trên nói lên điều gì?
Khái quát nội dung của toàn bài thơ, nêu thông điệp hoặc ý nghĩa chính mà tác giả muốn gửi gắm.
Nội dung chính: Nỗi nhớ, tình thương và lòng biết ơn của tác giả dành cho mẹ.
Em hãy ghi lại cảm nhận của mình về người mẹ trong bài thơ. Qua văn bản “Mẹ ”, em sẽ làm gì để thể hiện tình cảm của em đối với mẹ của mình?
Dựa vào nội dung bài thơ, nêu cảm nhận về hình ảnh người mẹ và liên hệ bản thân bằng những việc làm cụ thể để thể hiện tình yêu thương, lòng biết ơn đối với mẹ.
Qua văn bản “Mẹ là tất cả”, em sẽ làm những điều này với mẹ của mình:
- Kính trọng, biết ơn mẹ vì đã sinh thành và dưỡng dục em.
- Luôn yêu thương, quan tâm và giúp đỡ mẹ.
- Luôn sống theo chuẩn mực đạo đức, là người con ngoan để mẹ vui lòng.
- Không ngừng chăm chỉ, siêng năng học tập
Phần II. Viết
Học sinh được lựa chọn 1 trong 2 đề sau:
Viết bài văn nêu cảm nhận về một bài thơ tự do mà em yêu thích.
Viết một bài văn thuyết minh giải thích một hiện tượng tự nhiên mà em biết.
Lựa chọn một trong hai đề; xác định đúng kiểu bài, lập dàn ý ba phần (mở bài, thân bài, kết bài), triển khai đầy đủ nội dung và trình bày mạch lạc, đúng yêu cầu.
Đề 1:
Mở bài: giới thiệu nhân đề, tác giả, cảm nghĩ chung về bài thơ
Thân bài: nêu được cảm nhận bản thân về bài thơ, nêu cảm nghĩ về nội dung( từ ngữ, hình ảnh,...) Và nghệ thuật của bài thơ( biện pháp tư từ, vần, nhịp,...)
Kết bài: khẳng định lại ý nghĩa của bài thơ và nêu cảm nhận về bài thơ
Đề 2:
Mở bài: giới thiệu khái quát về hiện tượng tự nhiên muốn giải thích
Thân bài: khái niệm về hiện tượng tự nhiên. Lí giải nguyên nhân xuất hiện và cách thức diễn ra của hiện tượng. Thảm họa của hiện tượng tự nhiên (nếu có) giải pháp ngăn chặn hiện tượng đó xảy ra hoặc một số điều cần làm khi gặp hiện tượng tự nhiên (nếu có
Kết bài: có thể trình bày sự việc cuối hoặc kết quả của hiện tượng tự nhiên hoặc tóm tắt nội dung giải thích.





