Đề đánh giá năng lực vào 6 Văn PGD&ĐT Diễn Châu (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Một lần không vâng lời
(Bìa rừng Bạch Liễu là nơi hai mẹ con nhà Thỏ sinh sống. Bố Thỏ mất sớm, mẹ Thỏ phải vất vả, tần tảo lo cho gia đình. Sáng nào, trước khi đi làm, mẹ cũng nhắc nhở Thỏ không được đi chơi xa, nhất là đi vào rừng buổi tối. Thương mẹ, Thỏ luôn vâng lời. Thế nhưng, hôm nay, khi mẹ vừa bước ra khỏi công thì Nai, bạn thân nhất của Thỏ gọi đến thông báo về bữa tiệc sinh nhật của mình. Thỏ nhớ lời mẹ dặn, từ chối nhưng Nai thuyết phục mãi, cuối cùng Thỏ cũng nhận lời. Bữa tiệc sinh nhật diễn ra rất vui làm Thỏ quên cả thời gian, đến lúc nhớ ra thì hoàng hôn đã buông xuống. Thỏ vội vàng xin phép ra về).
Trời tối dần. Thỏ vừa đi vừa cầu mong sao cho ông Mặt Trời không đi ngủ quá nhanh. Thế nhưng bây giờ, quang cảnh cánh rừng bạt ngàn cũng chỉ còn lại chút ánh nắng le lói của Mặt Trời và hình ảnh đáng sợ của các lùm cây. Đâu đó, tiếng kêu của những con thú đêm đói mồi và thậm chí cả tiếng súng cũng đã xuất hiện. Không lâu sau, bóng tối đã bao phủ lên mọi vật trong khu rừng. Thỏ nước mắt lưng tròng, tay chân run cầm cập bởi cái lạnh của sương đêm. Thỏ hết thật to “Mẹ ơi”. Lẽ dĩ nhiên, không có tiếng đáp trả lại.
Bây giờ, Thỏ mới thấm thía được lời khuyên của mẹ và thấy nhớ mẹ biết bao. Thỏ thấy ân hận vì đã không thể nhìn thấu nỗi buồn của mẹ. Cô bé vừa đi vừa tự trách mình, không để ý rằng có một bóng đen đang lừ lừ tiến lại. Bóng đen ấy từ từ đặt cánh tay lông lá đầy vuốt sắc nhọn lên vai Thỏ con bé bỏng làm cô bé hét lên một tiếng thất thanh và quay mặt lại. Ôi may quá, hóa ra là bác Gấu, kiểm lâm của khu rừng đây mà. Bác Gấu rất hiểu chuyện, ngay lập tức đưa Thỏ về và bàn giao cho mẹ Thỏ đang mòn mỏi ngóng trông, lo sợ liệu con mình có xảy ra chuyện gì trong cánh rừng đáng sợ kia. Mẹ Thỏ ôm lấy Thỏ và cuống quýt cảm ơn bác Gấu. Bác ôn tồn bảo mẹ Thỏ:
- Chúng ta đây cũng là chỗ thân quen, giúp nhau là lẽ thường. Chỉ có điều, lần sau chị phải quản lí con mình cẩn thận hơn nhé, trẻ con ra ngoài giờ này là không tốt đâu.
Hôm ấy, Thỏ không bị mẹ mắng nhưng Thổ biết mẹ buồn. Cô bé tự hứa với bản thân rằng, sẽ không bao giờ trái lời mẹ một lần nào nữa.
(Vũ Phạm Bảo Anh, tạp chí Văn học và tuổi trẻ, số 389, trang 40 – 41)
Em hãy:
a. Tìm từ trái nghĩa với từ nhớ.
b. Gọi tên biện pháp nghệ thuật nổi bật được sử dụng trong câu chuyện trên.
a. Dựa vào nghĩa của từ “nhớ” để tìm từ có nghĩa trái ngược
b. Đọc kĩ văn bản, chú ý cách xây dựng hình ảnh, sự vật và cách diễn đạt nổi bật để xác định biện pháp nghệ thuật được sử dụng.
a. Từ trái nghĩa với từ “nhớ”: quên
b. Biện pháp nhân hoá thể hiện qua việc các con vật có suy nghĩ, lời nói, hành động như con người.
Từ nào không cùng từ loại trong mỗi nhóm từ sau:
a. Trời, khu rừng, ân hận, ánh năng, sương
b. Đi, mặt, hét, mắng, ôm
a. Xác định từ loại của từng từ trong mỗi nhóm dựa vào đặc điểm và chức năng của từ trong câu.
b. Tìm từ có từ loại khác với các từ còn lại trong nhóm.
a. Từ không cùng từ loại: ân hận (động từ); các từ còn lại là danh từ.
b. Từ không cùng từ loại: mặt (danh từ); các từ còn lại là động từ.
Xác định thành phần chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ của câu: “Đâu đó, tiếng kêu của những con thú đêm đói mồi và thậm chí cả tiếng súng cũng đã xuất hiện”. Theo em, câu này là câu đơn hay câu ghép?
Xác định trạng ngữ, chủ ngữ, vị ngữ trong câu; dựa vào số lượng cụm chủ ngữ – vị ngữ để xác định câu đơn hay câu ghép.
- Trạng ngữ: Đâu đó.
- Chủ ngữ: tiếng kêu của những con thú đêm đói mồi và thậm chí cả tiếng súng.
- Vị ngữ: cũng đã xuất hiện.
=> Đây là câu đơn vì chỉ có một cụm chủ ngữ – vị ngữ.
Chỉ ra từ láy trong câu: “Thế nhưng bây giờ, quang cảnh cánh rừng bạt ngàn cũng chỉ còn lại chút ánh nắng le lói của Mặt Trời và hình ảnh đáng sợ của các lùm cây.” và cho biết từ láy đó diễn tả điều gì?
Tìm từ có cấu tạo theo phương thức láy trong câu; dựa vào ngữ cảnh để nêu đặc điểm, trạng thái mà từ láy đó diễn tả.
Từ láy “le lói” diễn tả ánh sáng yếu ớt, chập chờn, lúc ẩn lúc hiện của ánh nắng cuối ngày, góp phần gợi lên khung cảnh khu rừng khi trời sắp tối.
Em có nhận xét như thế nào về nhân vật Thỏ?
ựa vào lời nói, hành động, suy nghĩ và sự thay đổi của nhân vật Thỏ để nhận xét về tính cách, phẩm chất của nhân vật và nêu dẫn chứng phù hợp.
Thỏ là một cô bé ngoan ngoãn, biết vâng lời nhưng đôi lúc còn ham chơi và thiếu suy nghĩ. Sau khi mắc lỗi, Thỏ biết ân hận, nhận ra sai lầm và tự hứa sẽ không trái lời mẹ, cho thấy cô bé là người biết nhận lỗi và sửa lỗi.
Trong cuộc sống, chắc hẳn mỗi chúng ta đều đã từng mắc lỗi. Bằng một đoạn văn (3 – 5 câu), hãy kể về một lần em mắc lỗi và rút ra bài học cho bản thân.
Chọn một lần bản thân mắc lỗi, kể lại sự việc theo trình tự hợp lí và nêu cảm xúc, suy nghĩ cùng bài học rút ra; đảm bảo đoạn văn có 3–5 câu.
Em từng có lần vì mải chơi nên quên làm bài tập về nhà. Khi đến lớp, em rất lo lắng và cảm thấy có lỗi với cô giáo và bố mẹ. Sau lần đó, em tự nhắc mình phải sắp xếp thời gian hợp lí và hoàn thành bài tập trước khi vui chơi.
Phần II. Viết
Một buổi sáng đẹp trời, trong một khu vườn nhỏ, trên một tổ chim kia, Sẻ Con đang được Sẽ Mẹ khuyến khích bay ra khỏi tổ. Lần đầu tiên bay, Sẻ Con vừa háo hức, vừa lo sợ. Để khích lệ Sẻ Con, Sẻ Mẹ đã miêu tả cho Sẻ Con nghe về những điều tuyệt diệu của khu vườn mà mình được chiêm ngưỡng khi bay.
Bằng trí tưởng tượng của mình, em hãy ghi lại cuộc trò chuyện đó của mẹ con nhà Sẻ!
Dựa vào tình huống Sẻ Mẹ động viên Sẻ Con lần đầu bay ra khỏi tổ, tưởng tượng và xây dựng cuộc trò chuyện phù hợp, kết hợp lời dẫn và lời đối thoại, sử dụng ngôn ngữ sinh động.
Cuộc trò chuyện của mẹ con nhà Sẻ:
- Sẻ Con ơi, con thử dang đôi cánh ra nào! – Sẻ Mẹ dịu dàng nói.
- Nhưng con sợ lắm mẹ ơi, con sẽ bị rơi mất! – Sẻ Con rụt rè đáp.
- Đừng sợ, con yêu! Nhìn kìa, khu vườn đẹp biết bao! Những bông hoa đang khoe sắc, đàn bướm tung tăng bay lượn, còn những tán cây thì rung rinh trong gió. Nếu con bay ra, con sẽ được nhìn thấy tất cả những điều tuyệt diệu ấy.
- Thật vậy sao mẹ?
- Đúng thế! Mẹ đã từng bay qua khu vườn và đó là một thế giới vô cùng đẹp đẽ. Con hãy mạnh dạn vỗ cánh nhé, mẹ sẽ luôn ở bên con.
- Vâng, con sẽ thử! – Sẻ Con lấy hết can đảm, dang rộng đôi cánh và bắt đầu chuyến bay đầu tiên.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
