Đề kiểm tra năng lực vào lớp 6 tạo nguồn (Sở GD&ĐT)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc đoạn trích:
Biết ơn những cánh sẻ nâu đã bay đến cánh đồng
Rút những cọng rơm vàng về kết tổ
Đá dạy ta với cánh diều thơ nhỏ
Biết kéo về cả một sắc trời xanh.
[…]
Biết ơn trỏ chơi tuổi nhỏ mê ly
"Chuyền chuyền một... " miệng, tay buông bắt
Ngôn ngữ lung linh, quả chuyền thoăn thoắt
Nên một đời tiếng Việt mãi ngân nga ...
Biết ơn dấu chân bẩm mặt đường xa
Những dấu chân trần, bừn năng vết
Ta đi học quen dẫm vào không biết
Dáng cuộc đời in mãi dáng ta đi ...
(Trích Lời chào, Nguyễn Khoa Điềm, Trường ca Mặt đường khát vọng, in trong Văn học Việt Nam thế kỉ XX (Thơ ca 1945 - 1975), Quyển bốn - tập VIII, NXB Văn học, Hà Nội, 2010, tr.711-712)
Xác định thể thơ của đoạn trích.
Dựa vào đặc trưng thể loại
Thể thơ tự do
Chỉ ra những hình ảnh thiên nhiên có trong khỗ thơ thứ nhất của đoạn trích.
Đọc kĩ khổ 1 và xác định những hình ảnh thiên nhiên
Những hình ảnh thiên nhiên: cánh sẻ nâu, cánh đồng, cọng rơm vàng, đá, cánh diều, sắc trời xanh.
Nêu tác dụng của biện pháp điệp từ được sử dụng trong đoạn trích.
Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ
- BPTT điệp cú pháp: Biết ơn…
- Tác dụng: tạo giọng điệu trữ tình tha thiết, nhấn mạng tình cảm biết ơn của nhân vật trữ tình đối với những điều bình dị thân thuộc đã làm nên ý nghĩa cuộc đời mình.
Nêu tình cảm của tác giả thể hiện trong đoạn trích.
Đọc và xác định tình cảm của tác giả
Tình cảm của tác giả thể hiện trong đoạn trích là lòng biết ơn sâu sắc đối với mọi thứ đã nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành nên con người mình, từ thiên nhiên đến những trò chơi tuổi nhỏ và cả những gian khó trên đường đời.
Từ đoạn trích trên, em hãy rút ra một bài học có ý nghĩa nhất đối với bản thân và giải thích lí do chọn bải học đó.
Từ nội dung rút ra bài học phù hợp
Gợi ý: Biết ơn những thứ dù là đơn giản, bé nhỏ quanh ta.
Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) nêu ý kiến tán thành về việc cần phải có lòng biết ơn trong cuộc sống.
Xác định vấn đề cần bàn luận
Liên hệ thực tế
Vận dụng thao tác lập luận, chứng minh
1. Mở đoạn
Giới thiệu: Lòng biết ơn là phẩm chất quan trọng và cần thiết trong cuộc sống.
2. Thân đoạn
- Giải thích: lòng biết ơn là sự trân trọng, ghi nhớ và đáp lại những điều tốt đẹp người khác dành cho mình
- Biểu hiện: Biết ơn cha mẹ, thầy cô, những người đã giúp đỡ ta
- Ý nghĩa:
+ Giúp con người sống nhân ái, khiêm nhường
+ Tạo dựng các mối quan hệ tốt đẹp
+ Khiến xã hội văn minh hơn
- Dẫn chứng: Nhiều tấm gương người trẻ tri ân thầy cô, đền ơn cha mẹ; các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa” trong cộng đồng.
- Phản đề: phê phán lối sống vô ơn, thờ ơ, chỉ biết nhận mà không biết cho đi.
3. Kết đoạn
Khẳng định cần nuôi dưỡng lòng biết ơn mỗi ngày để hoàn thiện bản thân và xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn.
Phần II. Viết
Viết bải văn (khoảng 400 chữ) tà lại hình ảnh đường phố buổi sáng sớm sau cơn mưa.
Liên hệ thực tế
Vận dụng thao tác lập luận, yếu tố miêu tả
Buổi sáng sớm, khi mặt trời mới chỉ hé những tia nắng đầu tiên, đường phố trước nhà tôi hiện lên với một vẻ đẹp thật trong trẻo sau cơn mưa đêm qua. Không khí trở nên mát lạnh và nhẹ bẫng, như vừa được gột rửa khỏi cái oi bức thường ngày. Những hạt nước li ti còn đọng trên lá cây long lanh dưới ánh nắng, lấp lánh như những viên pha lê bé nhỏ. Hai hàng cây bên đường, sau khi được cơn mưa tưới tắm, trở nên xanh mướt và khoẻ khoắn hơn, dáng lá rung lên khe khẽ theo từng cơn gió nhẹ.
Trên mặt đường, những vũng nước nhỏ vẫn còn lăn tăn gợn sóng khi bánh xe của vài người đi làm sớm chạy ngang qua. Con đường vốn ồn ào, náo nhiệt là thế mà giờ đây yên bình lạ thường. Thi thoảng, tiếng chim ríu rít trên vòm cây như đánh thức cả một góc phố. Mùi đất sau mưa thoảng lên, ngai ngái mà thân thuộc, hòa cùng hương hoa sữa dịu nhẹ còn sót lại từ đêm hôm trước. Tất cả tạo nên một bức tranh sáng sớm tươi mát, tinh khôi.
Những quán hàng hai bên đường bắt đầu mở cửa. Tiếng lách cách của những bộ bàn ghế inox, tiếng xì xèo của bếp lửa buổi sáng khiến không gian trở nên ấm áp hơn. Một vài cụ già đi bộ thể dục thong thả, tay phe phẩy chiếc quạt nan. Những bạn học sinh đạp xe đi học, áo trắng bay nhẹ trong gió, gương mặt nào cũng rạng rỡ. Người bán hàng rong dắt xe đi chậm rãi, tiếng rao khẽ khàng tan vào không khí trong lành sau mưa. Dường như ai cũng bắt đầu một ngày mới với tâm trạng nhẹ nhõm hơn khi thiên nhiên mang đến món quà dịu mát.
Đường phố buổi sáng sau cơn mưa đẹp không chỉ bởi cảnh vật được gột rửa mà còn bởi cảm giác bình yên lan toả khắp nơi. Mọi thứ như khoan thai hơn, tươi mới hơn, khiến con người thêm yêu cuộc sống và trân trọng từng khoảnh khắc giản dị mỗi ngày.





