Đề kiểm tra khảo sát Văn 6 Trường THCS Thị Cầu (2024 – 2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
TIẾNG CHIM BUỔI SÁNG
Sáng ra trời rộng đến đâu
Trời xanh như mới lần đầu biết xanh
Tiếng chim lay động lá cành
Tiếng chim đánh thức chồi xanh dậy cùng
Tiếng chim vỗ cánh bầy ong
Tiếng chim tha nắng rải đồng vàng thơm
Gọi bông lúa chín về thôn
Tiếng chim nhuộm óng cây rơm trước nhà
Tiếng chim cùng bé tưới hoa
Mát trong từng giọt nước hoà tiếng chim
Vòm cây xanh, đố bé tìm
Tiếng nào riêng giữa trăm nghìn tiếng chung
Mà vườn hoa cũng lạ lùng
Nghiêng tai nghe đến không cùng tiếng chim
Định Hải
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ, quan sát cách gieo vần và đối chiếu với đặc điểm của các thể thơ đã học để xác định thể thơ.
Thể thơ: Lục bát
Hãy liệt kê những sự vật được miêu tả gắn với tiếng chim trong 6 dòng thơ đầu?
Đọc kĩ sáu dòng thơ đầu, tìm các sự vật được đặt trong mối quan hệ với “tiếng chim”
Những sự vật được miêu tả gắn với tiếng chim: lá cành, chồi xanh, bầy ong, nắng
Chỉ ra và cho biết cấu tạo cụm danh từ trong dòng thơ : “Tiếng chim nhuộm óng cây rơm trước nhà”.
Xác định cụm từ có trung tâm là danh từ “cây rơm”; sau đó tìm các thành phần phụ đứng trước và sau danh từ trung tâm để chỉ ra cấu tạo cụm danh từ.
- Cụm danh từ: cây rơm trước nhà
- Cấu tạo cụm danh từ:
+ Danh từ trung tâm: cây rơm
+ Phụ sau: trước nhà
Tìm và phân tích tác dụng của các biện pháp tu từ có trong những dòng thơ sau:
Tiếng chim lay động lá cành
Tiếng chim đánh thức chồi xanh dậy cùng
Tiếng chim vỗ cánh bầy ong
Tiếng chim tha nắng rải đồng vàng thơm
Xác định biện pháp tu từ, rồi phân tích tác dụng trong việc làm nổi bật sức sống, vẻ đẹp và sự lan tỏa của tiếng chim.
- Điệp ngữ “ Tiếng chim”
+ Tác dụng: Nhấn mạnh những hành động đẹp, những việc có ích mà tiếng chim đã làm.
- Nhân hóa: “lay, đánh thức” chỉ hoạt động con người để miêu tả tiếng chim buổi sáng
+ Tác dụng: Làm cho “tiếng chim buổi sáng” có ý nghĩa thật sâu sắc, trở nên sinh động, hấp dẫn, gần gũi với người đọc, cho ta biết được sự quan trọng của tiếng chim đối với muôn loài. Tiếng chim buổi sáng sớm tràn đầy sức sống, giúp vạn vật nhiều năng lượng chuẩn bị cho một ngày làm việc và học tập mới.
+ Các biện pháp tu từ góp phần thể hiện tình cảm yêu quý, trân trọng những âm thanh tự nhiên trong cuộc sống và sự quan sát tinh tế, liên tưởng độc đáo, phong phú của tác giả.
Phần II. Viết
Bài thơ “Tiếng chim buổi sáng” đã bồi đắp cho em tình cảm tốt đẹp nào và trách nhiệm gì đối với thiên nhiên? (Viết đoạn văn khoảng 5-7 dòng)
Từ cảm xúc và hình ảnh thiên nhiên trong bài thơ, xác định tình cảm được bồi đắp; sau đó nêu những việc làm cụ thể thể hiện trách nhiệm bảo vệ, yêu quý và giữ gìn thiên nhiên.
*Bài thơ “Tiếng chim buổi sáng” đã bồi đắp tình cảm tốt đẹp với thiên nhiên:
- Yêu mến, tự hào thiên nhiên tươi đẹp…
- Gắn bó, trân trọng, lắng nghe và cảm nhận thanh âm của cuộc sống.
-…..
*Trách nhiệm đối với thiên nhiên:
- Hãy yêu quý và bảo vệ thiên nhiên
- Hãy sống hòa mình vào thiên nhiên.
-Thấy được sự cần thiết của thiên nhiên với con người
- …
Viết đoạn văn (Khoảng 20- 30 dòng) ghi lại cảm xúc của em sau khi đọc bài thơ ở phần Đọc hiểu.
Nêu ấn tượng chung về bài thơ; lần lượt trình bày cảm xúc trước vẻ đẹp của buổi sáng, sự sống thiên nhiên và hình ảnh tiếng chim; kết hợp phân tích một số hình ảnh, biện pháp nghệ thuật tiêu biểu, rồi khẳng định tình yêu thiên nhiên và thông điệp của bài thơ.
* Mở đoạn: Giới thiệu được tên bài thơ, tác giả, Cảm nhận ban đầu về nội dung: ca ngợi vẻ đẹp bức tranh thiên nhiên giản dị, tràn trề sức sống
* Thân đoạn: cảm xúc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ:
- Cảm xúc về nội dung
+ Thiên nhiên được cảm nhận từ cao xa đến gần, từ bầu trời xuống mặt đất. Và được cảm nhận bằng mọi giác quan.
+ Liệt kê nhiều hình ảnh dung dị, đời thường: tiếng chim, chồi xanh, bầy ong, lúa chín… làm cho hình ảnh thiên nhiên tràn trề màu sắc và đầy sức sống. Thiên nhiên còn sinh động hơn là nhờ hình ảnh bé tưới hoa, mỗi giọt nước như hòa cùng tiếng chim...khiến không gian thiên nhiên thêm gần gũi, gắn bó.
+ Trong đó thấp thoáng dáng hình lao động của con người, hé lộ một vụ mùa bội thu “bông lúa chín về thôn”. Con người và thiên nhiên như hoà làm một làm nên một bức tranh sinh động và giàu sức sống…
- Cảm xúc về nghệ thuật: Thể thơ lục bát, vần điệu nhịp nhàng, cân đối, từ ngữ gợi tả; biện pháp tu từ: nhân hóa, điệp ngữ, so sánh…
Bức tranh thiên nhiên với không gian cao rộng, thoáng đãng, trong trẻo…Có cảnh vật, màu sắc, âm thanh… đẹp đẽ, quyến rũ
- Tác giả thể hiện sự yêu mến, tự hào, trân trọng trước vẻ đẹp thiên nhiên, những âm thanh tự nhiên trong cuộc sống và thể hiện sự quan sát tinh tế, liên tưởng độc đáo, phong phú ….
* Kết đoạn: Khái quát những ấn tượng, cảm xúc về bài thơ:
- Tiếng chim trở đi trở lại trong bài thơ thể hiện sự trân trọng, lắng nghe và cảm nhận thanh âm của cuộc sống. Đó cũng là tình yêu, sự gắn bó của nhà thơ với cuộc đời
- Liên hệ bản thân.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
