Đề thi giữa kì 1 môn Ngữ Văn 8 THCS Tân Nhựt năm 2024-2025
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản thơ sau đây và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Ai thổi sáo gọi trâu đâu đó
Chiều in nghiêng trên mảng núi xa
Con trâu trắng dẫn đàn lên núi
Vểnh đôi tai, nghe sáo trở về.
Trâu đực chạy rầm rầm như hổ
Trâu thiến rong từng bước hiền lành
Cổ lừng lững như chum, như vại
Móng hến hằn in mép cỏ xanh.
Những chú nghé lông tơ mũm mĩm
Mũi phập phồng dính cánh hoa mua
Cổng trại mở, trâu vào chen chúc
Chiều rộn ràng trong tiếng nghé ơ.
Ngô Văn Phú
(Trích Tháng năm mùa gặt)
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Đọc bài thơ, dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.
Thể thơ: 7 chữ
Cho biết đặc điểm của thể thơ trong bài thơ trên (số tiếng, vần, nhịp).
Dựa vào đặc điểm của thể thơ 7 chữ để xác định số tiếng, cách gieo vần và ngắt nhịp trong bài thơ.
- Số tiếng: Mỗi câu có 7 tiếng
- Vần: vần cách
- Nhịp: nhịp khá đa dạng: 3/4, 4/3, 2/5
Em hãy nêu nội dung của bài thơ trên.
Đọc toàn bộ bài thơ, xác định những hình ảnh, sự việc chính để khái quát nội dung của văn bản.
Bài thơ miêu tả khung cảnh thật bình yên của làng quê miền núi vào buổi chiều tà với âm thanh tiếng sáo cùng hình ảnh những chú trâu lững thững từng bước chân trở về tổ ấm của mình.
Tìm từ tượng hình, tượng thanh trong khổ cuối bài thơ trên. Nêu đặc điểm, tác dụng của từ tượng hình, tượng thanh đó.
Đọc kĩ khổ thơ cuối, xác định từ tượng hình và từ tượng thanh; phân tích đặc điểm và tác dụng của các từ đó trong việc miêu tả hình ảnh, âm thanh.
-Từ tượng hình: chen chúc : gợi tả những đôi chân đang len lỏi vào đám đông . Tác dụng: nhằm gợi tả hình ảnh những chú trâu đang len lỏi, tranh nhau để đi vào trại.
- Từ tượng thanh: rộn ràng: mô phỏng âm thanh tấp nập, nhộn nhịp.
- Tác dụng: nhằm mô phỏng không khí buổi chiều tà thật vui nhộn, tấp nập với âm thanh của các chú nghé vang lên.
Từ nội dung của bài thơ, em hãy viết đoạn văn (khoảng 100 chữ theo kiểu diễn dịch hoặc quy nạp) để thể hiện tình yêu đối với quê hương.
Dựa vào nội dung bài thơ và hiểu biết thực tế để trình bày tình yêu đối với quê hương bằng những suy nghĩ và việc làm cụ thể.
Quê hương luôn là nơi gắn bó với mỗi con người từ thuở ấu thơ. Qua bài thơ Trâu đồi, em càng thêm yêu vẻ đẹp bình dị của làng quê với cánh đồng, đàn trâu và cuộc sống thanh bình. Mỗi chúng ta cần biết trân trọng quê hương bằng những việc làm thiết thực như chăm chỉ học tập, giữ gìn cảnh quan xanh, sạch, đẹp, bảo vệ môi trường và gìn giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống. Tình yêu quê hương sẽ trở thành động lực để em không ngừng cố gắng học tập, rèn luyện và góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Phần II. Viết
Thế giới tự nhiên quanh ta chứa bao điều bí ẩn. Từ thuở ấu thơ ta nhìn lên bầu trời đã có bao nhiêu câu hỏi vì sao? Nào là vì sao có những áng mây trôi bồng bềnh? Vì sao có ông trăng tỏa sáng vào ban đêm? Vì sao có sấm sét mỗi khi mưa?.... Tất cả những hiện tượng trên đã gợi cho chúng ta biết bao tò mò và muốn khám phá.
Bằng những hiểu biết về thế giới tự nhiên. Em hãy viết một bài văn thuyết minh giải thích một hiện tượng mà em quan tâm nhất.
- Phần mở đầu:
+ Nêu tên của hiện tượng tự nhiên
+ Giới thiệu khái quát về hiện tượng tự nhiên
- Phần nội dung:
+ Giải thích nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện của hiện tượng tự nhiên
+ Trình bày trình tự diễn ra của hiện tượng tự nhiên
- Phần kết thúc: Trình bày sự việc cuối/ kết quả của hiện tượng tự nhiên hoặc tóm tắt nội dung đã giải thích
Thế giới tự nhiên luôn chứa đựng vô vàn điều kì diệu khiến con người không ngừng tò mò và khám phá. Từ những áng mây bồng bềnh, ánh trăng dịu dàng đến tiếng sấm vang rền sau cơn mưa, mỗi hiện tượng đều có nguyên nhân và ý nghĩa riêng. Trong số đó, hiện tượng mà em yêu thích và muốn tìm hiểu nhất là cầu vồng – dải màu rực rỡ thường xuất hiện sau những cơn mưa, mang đến vẻ đẹp tuyệt vời cho bầu trời.
Cầu vồng là một hiện tượng quang học của tự nhiên. Hiện tượng này thường xuất hiện khi trời vừa tạnh mưa, trong không khí vẫn còn nhiều hạt nước li ti và Mặt Trời bắt đầu chiếu sáng. Lúc này, các giọt nước trong không khí giống như những chiếc lăng kính nhỏ. Khi ánh sáng Mặt Trời đi vào các giọt nước, ánh sáng sẽ bị khúc xạ, phản xạ bên trong giọt nước rồi tiếp tục khúc xạ khi đi ra ngoài. Quá trình đó làm cho ánh sáng trắng bị tách thành nhiều màu sắc khác nhau. Nhờ vậy, con người nhìn thấy trên bầu trời một dải màu hình vòng cung rất đẹp.
Một cầu vồng hoàn chỉnh gồm bảy màu cơ bản xếp theo thứ tự từ ngoài vào trong là: đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm và tím. Tuy nhiên, do góc quan sát và điều kiện thời tiết khác nhau nên đôi khi chúng ta chỉ nhìn thấy một số màu nổi bật. Cầu vồng luôn xuất hiện ở phía đối diện với Mặt Trời. Vì thế, muốn quan sát rõ cầu vồng, người quan sát cần đứng quay lưng về phía Mặt Trời và nhìn về phía có những hạt mưa còn lơ lửng trong không khí. Nếu Mặt Trời lên quá cao hoặc những hạt nước đã tan hết thì cầu vồng cũng sẽ nhanh chóng biến mất. Chính vì tồn tại trong thời gian ngắn nên mỗi lần xuất hiện, cầu vồng đều khiến mọi người thích thú và mong muốn được ngắm nhìn lâu hơn.
Trong một số trường hợp đặc biệt, con người còn có thể quan sát thấy cầu vồng kép. Đây là hiện tượng xảy ra khi ánh sáng phản xạ hai lần bên trong giọt nước. Khi đó, ngoài cầu vồng chính còn xuất hiện thêm một cầu vồng thứ hai ở phía ngoài. Điều thú vị là thứ tự màu sắc của cầu vồng thứ hai sẽ ngược với cầu vồng chính và màu sắc cũng nhạt hơn. Hiện tượng này tuy không thường gặp nhưng càng làm cho thiên nhiên trở nên kì diệu và hấp dẫn.
Không chỉ mang giá trị khoa học, cầu vồng còn có ý nghĩa đẹp trong đời sống tinh thần của con người. Từ lâu, cầu vồng đã trở thành biểu tượng của niềm hi vọng, hạnh phúc và những điều tốt đẹp. Sau cơn mưa, khi bầu trời xuất hiện cầu vồng cũng là lúc thiên nhiên như được khoác lên một tấm áo mới trong trẻo và tươi sáng. Hình ảnh ấy thường được sử dụng trong thơ ca, hội họa và âm nhạc để gợi lên niềm tin, sự lạc quan và khát vọng vươn tới tương lai. Đối với trẻ em, cầu vồng luôn là hình ảnh đầy màu sắc, khơi gợi trí tưởng tượng phong phú và tình yêu đối với thiên nhiên.
Qua việc tìm hiểu hiện tượng cầu vồng, em càng nhận thấy thiên nhiên thật phong phú và kì diệu. Mỗi hiện tượng đều có những quy luật riêng mà con người cần tìm tòi, khám phá bằng kiến thức khoa học. Vì vậy, chúng ta cần chăm chỉ học tập, yêu thích môn Khoa học và luôn có ý thức bảo vệ môi trường để giữ gìn bầu không khí trong lành. Khi thiên nhiên được bảo vệ, những hiện tượng đẹp như cầu vồng sẽ mãi là món quà quý giá mà tạo hóa dành tặng cho con người.





