Đề khảo sát chất lượng Văn 6 - Đề số 3

Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.

Thể thơ lục bát

Quan sát các hình ảnh thiên nhiên được gán cho hoạt động, đặc điểm của con người để xác định biện pháp tu từ.

Tác giả chủ yếu sử dụng biện pháp tu từ nhân hoá qua các hình ảnh: “tán cau làm lược chải sương”, “chuồn chuồn cõng nắng soi gương”.

Đọc khổ thơ thứ hai, tìm các từ có cấu tạo lặp lại âm hoặc vần để xác định số lượng từ láy.

Tác giả sử dụng 2 từ láy: “ngẩn ngơ”, “lẳng lơ”

Tìm các từ ngữ chỉ thời gian xuất hiện trong bài thơ và sắp xếp theo trình tự.

Quang cảnh thiên nhiên trong vườn bà được tái hiện qua các mốc thời gian: khi heo may về, ban ngày và ban đêm.

Nhận xét bức tranh thiên nhiên dựa trên các phương diện: hình ảnh, màu sắc, âm thanh, sức sống và cảm xúc của tác giả.

Bức tranh thiên nhiên nơi vườn bà hiện lên gần gũi, bình dị, phong phú và tràn đầy sức sống với nhiều hình ảnh, màu sắc, âm thanh đặc trưng của làng quê như chim sẻ, ổi ương, cau, chuồn chuồn, bầu, bưởi, mồng tơi, hoa nhãn... Qua đó, thể hiện tình yêu, sự gắn bó và nỗi nhớ thương của tác giả đối với vườn bà, quê nhà.

Từ vẻ đẹp của vườn bà, rút ra bài học về: yêu quý, bảo vệ, chăm sóc và sống hòa hợp với thiên nhiên.

Bài học:

- Cần biết trân trọng, yêu quý và gắn bó với thiên nhiên quanh mình.

- Học cách quan sát, lắng nghe và cảm nhận vẻ đẹp bình dị của thiên nhiên để tâm hồn thêm phong phú.

- Có ý thức bảo vệ môi trường sống, giữ gìn không gian xanh - sạch - đẹp để thiên nhiên luôn là người bạn đồng hành thân thiết.

Giải thích hình ảnh “gieo hạt giống”, “tưới nước mắt”, “không đổ mùa” theo nghĩa thực và nghĩa biểu tượng để làm rõ sự vất vả, hi sinh và tình yêu thương của người bà.

Hai câu thơ gợi lên hình ảnh người bà đã gieo trồng, vun đắp bằng biết bao mồ hôi, nước mắt và những nhọc nhằn, hi sinh trong cuộc đời. “Hạt giống” không chỉ là hạt giống của cây trồng mà còn gợi những ước mơ, hi vọng và tình yêu thương bà dành cho gia đình, con cháu. Qua đó, tác giả thể hiện sự trân trọng, biết ơn và thương yêu sâu sắc đối với người bà.

Viết đoạn văn 3–5 câu theo trình tự: Nêu vai trò của người thân → phân tích sự yêu thương, che chở, động viên → khẳng định ý nghĩa của gia đình.

Những người thân trong gia đình có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Họ luôn yêu thương, chăm sóc, che chở và động viên ta trong những lúc khó khăn, giúp ta có thêm sức mạnh để vượt qua thử thách. Gia đình cũng là nơi mỗi người được sống trong tình yêu thương và tìm thấy sự bình yên. Vì vậy, chúng ta cần biết trân trọng, yêu thương và quan tâm đến những người thân của mình.