Đề khảo sát chất lượng Văn 6 - Đề số 2
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
CON ĐƯỜNG
Tôi là một con đường, một con đường nhỏ thôi, nhưng cũng khá lớn tuổi rồi. Hàng ngày, đi qua tôi là bao nhiêu con người với biết bao bước chân khác nhau. Tôi ôm ấp những bước chân ấy trong lòng đầy yêu mến!
Tôi có một thú vui, đó là mỗi buổi sáng thức dậy, nghe tiếng chân của các bác trong hội người cao tuổi, vừa đi bộ tập thể dục, vừa chuyện trò rôm rả, vui vẻ mà tình cảm biết bao. Lúc đó, tôi thấy tâm hồn mình thư thái, dễ chịu, tôi khẽ vươn vai, lấy sức để chuẩn bị tinh thần giữ an toàn cho mọi người tới giờ đi học, đi làm. Vì đó luôn là thời khắc căng thẳng nhất trong một ngày của tôi.
Mỗi buổi chiều về, tiếng người đi chợ gọi nhau, những bước chân vui đầy no ấm, đi qua tôi, cho tôi những cảm xúc thật ấm lòng.
Buổi tối, đám trẻ đùa nhau tung tăng chạy nhảy, tôi say mê ngắm những thiên thần bé nhỏ, và lắng nghe từng bước chân để kịp nâng đỡ mỗi khi có thiên thần nhỏ nào bị ngã. Những lúc đó tôi thấy mình trẻ lại vì những niềm vui. Tôi thấy tuổi già của mình vẫn còn có ích.
Còn bây giờ đêm đã về khuya. Các anh chị công nhân dọn dẹp, quét đi bụi bẩn, lá rụng và tôi trở nên sạch sẽ, thoáng mát.
Tôi vươn vai ngáp dài. Chắc cũng phải ngủ một chút cho một ngày mới đầy vui vẻ sắp bắt đầu. Sáng mai, tôi sẽ lại được sống một ngày ngập tràn tình yêu và hạnh phúc!
(Theo Hà Thu)
Xác định nhân vật “tôi” trong văn bản là ai? Nêu ngắn gọn đặc điểm nổi bật của nhân vật đó.
Dựa vào cách xưng hô và những hoạt động, cảm xúc được gán cho nhân vật “tôi” để xác định nhân vật
- Nhân vật “tôi” trong văn bản là một con đường.
- Đặc điểm nổi bật: già nua nhưng vẫn yêu đời, luôn quan sát và “ôm ấp” những bước chân của con người mỗi ngày; con đường có tâm hồn, có cảm xúc, sống chan hòa với cuộc sống xung quanh.
Nêu trình tự thời gian được sử dụng để tổ chức văn bản. Trình tự đó giúp thể hiện nội dung như thế nào?
Tìm các từ ngữ chỉ thời gian và sắp xếp các sự việc theo trình tự xuất hiện trong văn bản; nhận xét tác dụng của cách tổ chức thời gian ấy đối với việc thể hiện nội dung.
- Trình tự tổ chức văn bản: theo trình tự thời gian trong một ngày (sáng – chiều – tối – đêm – sáng mai).
- Tác dụng: Trình tự thời gian giúp người đọc hình dung nhịp sống thường nhật diễn ra trên con đường, từ đó làm nổi bật vai trò thầm lặng nhưng đầy ý nghĩa của con đường đối với cuộc sống.
Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào nổi bật trong văn bản trên? Biện pháp đó có tác dụng gì trong việc thể hiện nội dung?
Tìm những chi tiết trong đó con đường được miêu tả bằng đặc điểm, hành động, cảm xúc của con người; xác định tên biện pháp tu từ và phân tích tác dụng.
- Biện pháp tu từ nổi bật: Nhân hóa.
- Tác dụng: Biến con đường trở thành một nhân vật có cảm xúc, suy nghĩ như con người; từ đó thể hiện tình cảm gắn bó giữa con đường và con người, làm nổi bật vẻ đẹp của cuộc sống bình dị hằng ngày.
Theo em, vì sao nhân vật “tôi” (con đường) lại cảm thấy hạnh phúc, dù đã già?
Dựa vào những việc làm, cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật “tôi” trong văn bản để lí giải nguyên nhân khiến nhân vật cảm thấy hạnh phúc dù đã già.
Vì dù đã “già”, con đường vẫn được tiếp xúc với mọi người mỗi ngày, góp phần giữ an toàn, nâng đỡ trẻ em, chứng kiến niềm vui của con người. Điều đó khiến con đường cảm thấy mình vẫn hữu ích, vẫn được sống trọn vẹn với yêu thương và hạnh phúc.
Từ văn bản đã đọc, em rút ra bài học gì về cách sống và cống hiến trong cuộc đời? Hãy viết một đoạn văn (khoảng 8 – 10 câu) trình bày suy nghĩ của em.
Xác định bài học được gợi ra từ hình ảnh con đường: nêu bài học → giải thích ý nghĩa → nêu biểu hiện cụ thể → liên hệ bản thân.
- Bài học có thể là: hãy sống chan hòa, cống hiến lặng thầm, dù trong vai trò nhỏ bé cũng có thể tạo nên ý nghĩa cho cuộc sống.
- Nhấn mạnh giá trị của những điều bình dị, sự yêu thương và sẻ chia mỗi ngày.
- Liên hệ bản thân: em học được cách sống tích cực, biết quan sát, trân trọng từng khoảnh khắc trong đời sống thường nhật.
Phần II. Viết
Học sinh chọn một trong hai đề dưới đây:
Đề 1: Thời gian thật quý giá, mỗi một ngày trôi qua đều mang tới những điều mới lạ và trải nghiệm thú vị. Đó có thể là một ngày sinh nhật đáng nhớ; một chuyến dã ngoại; một ngày tình nguyện lao động vì môi trường; một ngày học tập đầy niềm yêu thích… Em hãy viết bài văn ngắn (khoảng một trang giấy thi) kể lại một ngày đáng nhớ trong cuộc sống của mình.
Đề 2: Siêu bão Yagi đã để lại những dấu ấn khó phai mở trong tâm trí mỗi người. Đó có thể là hình ảnh bầu trời xám đặc, là hàng cây nghiêng ngả, là từng con phố cuốn đầy bụi bay, những đợt nước xối xả không dứt tàn phá suốt nhiều giờ đồng hồ. Từ siêu bão dữ dội vừa qua, hãy viết bài văn ngắn (khoảng một trang giấy thi) tả lại một trận bão mà em từng chứng kiến hoặc biết tới.
Xác định thời gian, không gian và diễn biến của trận bão; miêu tả theo trình tự trước bão – trong bão – sau bão, kết hợp các giác quan để làm nổi bật sức tàn phá của thiên nhiên và cảm xúc của người chứng kiến.
1. Mở bài:
- Giới thiệu cơn bão em chứng kiến hoặc biết tới.
- Sơ lược cảm xúc.
2. Thân bài:
- Tả trước cơn bão.
- Tả trong cơn bão.
- Tả sau cơn bão đi qua.
3. Kết bài:
- Nêu cảm nghĩ về cơn bão.
- Có thể gửi gắm thông điệp.





