Đề khảo sát chất lượng Văn 6 - Đề số 1
Phần I. Luyện từ và câu
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Cái chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện. Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê. Đôi càng bè bè, nặng nề, trông đến xấu. Râu ria gì mà cụt có một mẩu và mặt mũi thì lúc nào cũng ngẩn ngẩn ngơ ngơ. Đã vậy tính nết lại ăn xổi ở thì (thật chỉ vì ốm đau luôn, không làm được), có một cái hang ở cũng chỉ bới nông sát mặt đất, không biết đào sâu rồi khoét ra nhiều ngách như hang tôi.
(Trích Dế Mèn phiêu lưu kí, Tô Hoài)
Xác định chủ ngữ, vị ngữ của câu:
Đôi càng bè bè, nặng nề, trông đến xấu.
Xác định thành phần nêu đối tượng được miêu tả trong câu và thành phần nêu đặc điểm, trạng thái hoặc hoạt động của đối tượng đó để tìm chủ ngữ, vị ngữ.
Đôi càng/ bè bè, nặng nề, trông đến xấu.
CN VN
Tìm hai câu văn có sử dụng biện pháp tu từ so sánh.
Dựa vào từ ngữ so sánh, đặc biệt là các từ “như”, “tựa”, “giống như”, để tìm những câu có sử dụng biện pháp tu từ so sánh.
Hai câu văn có sử dụng biện pháp tu từ so sánh:
“Cái chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện.”
“Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê.”
Tìm từ đồng nghĩa với các từ: gầy gò, nặng nề
Tìm những từ có nghĩa giống hoặc gần giống với từ đã cho, bảo đảm phù hợp với nghĩa của từ trong ngữ cảnh.
Từ đồng nghĩa với các từ:
- “gầy gò”: gầy guộc, mảnh mai,…
- “nặng nề”: nặng trĩu, nặng nhọc,…
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong đoạn văn trên.
Tìm những từ ngữ, cách diễn đạt khiến sự vật, con vật mang đặc điểm, hành động hoặc tính cách của con người; sau đó nêu tác dụng đối với việc khắc họa nhân vật và biểu đạt cảm xúc.
- Biện pháp nhân hoá: Gọi Dế Choắt là “chàng”, dùng những từ ngữ chỉ đặc điểm, tính cách của con người để miêu tả Dế Choắt như: “gã nghiện thuốc phiện”, “người cởi trần mặc áo gi-lê”, “tính nết lại ăn xổi ở thì”.
- Tác dụng: Khiến hình ảnh Dế Choắt hiện lên sinh động, gần gũi như một con người; đồng thời khắc họa rõ vẻ ngoài gầy gò, yếu ớt và tính cách của nhân vật, tạo ấn tượng cho người đọc.
Phần II. Làm văn
"Trái đất trẻ của bạn trẻ năm châu
Vàng, trắng, đen ... dù da khác màu
Ta là nụ, là hoa của đất
Gió đẫm hương thơm, nắng tô thắm sắc
Màu hoa nào cũng quý, cũng thơm!
Màu hoa nào cũng quý, cũng thơm!"
(Bài ca về trái đất, Định Hải)
Hãy viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) nêu cảm nhận của em về Trái Đất qua đoạn thơ trên.
Đọc kĩ đoạn thơ, xác định những hình ảnh, từ ngữ nổi bật nói về Trái Đất và con người; từ đó nêu cảm nhận về vẻ đẹp của Trái Đất, sự đa dạng của con người và thông điệp về tình yêu thương, bình đẳng, đoàn kết giữa các dân tộc.
Đoạn thơ giúp em cảm nhận Trái Đất là một hành tinh tươi đẹp, trẻ trung và tràn đầy sức sống. Trên Trái Đất có những con người thuộc nhiều dân tộc, có màu da khác nhau nhưng tất cả đều bình đẳng và đáng quý. Hình ảnh “nụ”, “hoa” gợi vẻ đẹp, sức sống và tương lai tươi sáng của con người. Điệp ngữ “Màu hoa nào cũng quý, cũng thơm!” nhấn mạnh rằng dù khác nhau về màu da hay nguồn gốc, mỗi con người đều có giá trị riêng. Qua đó, đoạn thơ gửi gắm lời nhắn nhủ mọi người cần yêu thương, tôn trọng và đoàn kết với nhau để cùng xây dựng một Trái Đất hòa bình, tươi đẹp.
Em hãy tả cánh đồng của quê hương sau một cơn mưa.
Xác định rõ thời điểm miêu tả là sau cơn mưa; quan sát và miêu tả cánh đồng theo trình tự hợp lí, từ bao quát đến cụ thể, kết hợp các giác quan để làm nổi bật sự thay đổi của cảnh vật và bộc lộ tình cảm với quê hương.
Sau trận mưa rào, cả đất trời như được thay áo mới. Cơn gió mát dịu vẫn thổi lao xao. Hàng bạch đàn cùng vườn mía trước sân dang cánh tay dài vui múa. Bầu trời như lên cao hơn, xanh ngát. Đám mây trắng có hình thù giống như chú ngựa bạch hay bầy cừu non cứ thơ thẩn mãi tận chân trời. Cánh đồng quê hương khoác lên mình tấm áo xanh tươi, mượt mà như thảm lụa. Bông lúa uốn cong mềm mại, nhấp nhô lượn sóng tới mãi chân trời. Hàng trăm cánh én chao đi chao lại như đưa thoi. Cò trắng từng đôi, từng đôi xòe cánh, hoặc bay lên, hoặc đậu xuống nhịp nhàng. Trên triền đê, đàn trâu già cùng nghé con hiền lành gặm cỏ. Nước trong vắt từ các dòng kênh tuôn chảy về cánh đồng màu mỡ. Từng hàng nón trắng nhấp nhô, hăng say lao động. Tiếng cười nói rôm rả hòa cùng tiếng hát say mê. Bức tranh làng quê sau cơn mưa hiện lên thật no ấm, thanh bình.





