Đề tham khảo giữa học kì 1 Văn 9 - Đề số 5

1. Mở đoạn:

- Giới thiệu tác giả Trần Tuấn Khải – nhà thơ yêu nước đầu thế kỉ XX.

- Giới thiệu đoạn thơ thể hiện nỗi đau mất nước, tình yêu nước và niềm tự hào dân tộc.

2. Thân đoạn:

- Khung cảnh đất nước trong cảnh loạn lạc: “mây sầu ảm đạm”, “gió thảm đìu hiu” → gợi nỗi buồn, tang tóc.

- Nỗi đau và lòng yêu nước sâu sắc: “Hạt máu nóng thấm quanh hồn nước” → thể hiện tấm lòng trung nghĩa, sẵn sàng hi sinh vì non sông.

- Lời nhắn gửi con mang ý nghĩa khơi dậy niềm tự hào dân tộc, niềm tin vào truyền thống anh hùng của giống nòi Hồng Lạc.

- Thể hiện ý chí kiên cường, tinh thần đấu tranh giành lại độc lập cho Tổ quốc.

- Đặc sắc nghệ thuật:

+ Ngôn ngữ trang trọng, giàu cảm xúc; hình ảnh giàu sức gợi.

+ Giọng điệu tâm tình, kết hợp tự sự và trữ tình sâu lắng.

+ Sử dụng biện pháp ẩn dụ, điệp từ, đối lập tạo nhịp điệu mạnh mẽ, giàu cảm xúc yêu nước.

3. Kết đoạn:

- Đoạn thơ thể hiện tình yêu nước nồng nàn và niềm tin mãnh liệt vào sức sống dân tộc.

- Gợi cho thế hệ hôm nay ý thức trân trọng, gìn giữ hòa bình, tiếp nối truyền thống cha ông.

Trần Tuấn Khải là một trong những nhà thơ yêu nước tiêu biểu đầu thế kỉ XX, ông thường gửi gắm nỗi niềm về non sông qua những vần thơ chan chứa cảm xúc. Đoạn thơ trong bài Hai chữ nước nhà đã thể hiện sâu sắc nỗi đau mất nước, tình yêu nước và niềm tự hào dân tộc của tác giả. Khung cảnh đất nước hiện lên tang thương, u ám qua hình ảnh “mây sầu ảm đạm”, “gió thảm đìu hiu”, gợi nỗi đau thương khi quê hương rơi vào cảnh chiến chinh. Giữa bức tranh ấy, hình tượng người cha hiện lên với “hạt máu nóng thấm quanh hồn nước”, biểu tượng cho tấm lòng trung nghĩa, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc. Lời cha dặn con “con nhớ lấy lời cha khuyên” không chỉ là lời nhắn gửi yêu thương mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc, niềm tin vào truyền thống anh hùng của giống nòi Hồng Lạc, thể hiện ý chí kiên cường, quyết tâm giành lại độc lập cho non sông. Về nghệ thuật, đoạn thơ sử dụng ngôn ngữ trang trọng, giàu cảm xúc; hình ảnh gợi tả mạnh mẽ; giọng điệu tâm tình kết hợp trữ tình và tự sự sâu lắng, cùng với biện pháp ẩn dụ, điệp từ, đối lập tạo nhịp điệu hùng tráng, tha thiết. Tất cả góp phần làm nổi bật tình yêu nước nồng nàn và niềm tin mãnh liệt vào sức sống dân tộc, đồng thời nhắc nhở thế hệ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình và tiếp nối truyền thống kiên cường của cha ông.

* Mở bài:

- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Hiện tượng ô nhiễm nguồn nước và hành động của chúng ta.

* Thân bài:

- Luận điểm 1: Giải thích hiện tượng (ô nhiễm nguồn nước là gì?)

- Luận điểm 2: Vai trò của nước đối với đời sống con người.

- Luận điểm 3: Ảnh hưởng tiêu cực của việc ô nhiễm nguồn nước đối với đời sống con người.

+ Ảnh hưởng 1: Ô nhiễm nguồn nước khiến môi trường sống không còn trong lành, dễ gây biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan, ảnh hưởng đến cuộc sống của con người

+ Ảnh hưởng 2: Con người và sinh vật tồn tại trong môi trường chung. Nếu nguồn nước bị ô nhiễm từ các nguồn hóa chất độc hại sẽ khiến các sinh vật chậm phát triển hoặc không thể tồn tại được.

+ Ảnh hưởng 3: Ô nhiễm nguồn nước ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của con người

+ Ảnh hưởng 4: Ô nhiễm nguồn nước gây hậu quả xấu đến việc phát triển kinh tế.

- Luận điểm 4: Ý kiến trái chiều và phản bác.

- Luận điểm 5: Hành động của chúng ta để giảm thiểu tình trạng ô nhiễm nguồn nước.

* Kết bài:

- Khẳng định vấn đề: Ô nhiễm nguồn nước và thực trạng đáng báo động ở Việt Nam và trên toàn thế giới.

- Liên hệ: Mỗi người cần chung tay bảo vệ nguồn nước sạch, chống ô nhiễm nước, giữ gìn môi trường sống.

Ngày nay, khi xã hội phát triển không ngừng, các hoạt động công nghiệp, nông nghiệp và sinh hoạt của con người ngày càng nhiều, kéo theo đó là những hệ lụy nghiêm trọng đối với môi trường. Một trong những vấn đề nổi cộm nhất chính là ô nhiễm nguồn nước – hiện tượng khiến cho nguồn sống quý giá của con người và muôn loài đang bị đe dọa từng ngày. Trước thực trạng đáng lo ngại ấy, chúng ta cần nhận thức đúng đắn và hành động kịp thời để bảo vệ nguồn nước – tài sản vô giá của Trái Đất.

Ô nhiễm nguồn nước là tình trạng các ao, hồ, sông, suối, biển,… bị nhiễm bẩn bởi các chất thải độc hại từ sinh hoạt, nông nghiệp và công nghiệp. Khi lượng chất thải vượt quá khả năng tự làm sạch của thiên nhiên, nguồn nước sẽ bị biến đổi, không còn an toàn cho con người và sinh vật. Nước vốn là yếu tố thiết yếu của sự sống. Con người cần nước để ăn uống, tắm giặt, sản xuất, trồng trọt và duy trì mọi hoạt động sống. Không có nước, sự sống trên Trái Đất không thể tồn tại. Bởi vậy, việc giữ cho nguồn nước luôn trong sạch là nhiệm vụ sống còn của toàn nhân loại.

Tuy nhiên, ô nhiễm nguồn nước đang gây ra những hậu quả hết sức nghiêm trọng. Trước hết, môi trường sống không còn trong lành, khí hậu trở nên khắc nghiệt, xuất hiện nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt, bão tố. Thứ hai, các sinh vật sống trong nước bị ảnh hưởng nặng nề. Khi nguồn nước chứa hóa chất độc hại, các loài cá, tôm, rong rêu sẽ chết hàng loạt, dẫn đến mất cân bằng hệ sinh thái. Thứ ba, ô nhiễm nước ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người. Khi sử dụng nguồn nước bẩn, con người có nguy cơ mắc các bệnh về da, tiêu hóa, thậm chí là ung thư. Không chỉ vậy, nền kinh tế cũng bị tổn thất nặng nề. Nông nghiệp thiếu nước tưới, thủy sản bị suy giảm sản lượng, các nhà máy phải tốn kém chi phí xử lý nước, khiến đời sống xã hội bị ảnh hưởng toàn diện.

Có người cho rằng việc bảo vệ nguồn nước là trách nhiệm của Nhà nước, cá nhân khó có thể góp phần đáng kể. Tuy nhiên, đó là một quan điểm sai lầm. Môi trường là tài sản chung của toàn xã hội, và mỗi người đều có trách nhiệm bảo vệ nó. Nếu ai cũng thờ ơ, cho rằng việc đó không thuộc về mình, thì dù có hàng nghìn chính sách, nguồn nước cũng không thể trong sạch trở lại.

Để giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước, mỗi chúng ta cần bắt đầu từ những hành động nhỏ nhưng thiết thực: không xả rác bừa bãi xuống sông, hồ; hạn chế sử dụng chất tẩy rửa, hóa chất độc hại; tiết kiệm nước trong sinh hoạt; trồng cây xanh để bảo vệ nguồn nước ngầm; và đặc biệt là tích cực tuyên truyền, nâng cao ý thức cộng đồng. Đồng thời, Nhà nước cần có biện pháp nghiêm khắc đối với các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm, đầu tư công nghệ xử lý nước thải hiện đại, và phát động các phong trào bảo vệ môi trường rộng rãi trong nhân dân.

Tóm lại, ô nhiễm nguồn nước đang là vấn đề đáng báo động ở Việt Nam cũng như trên toàn thế giới. Nước là cội nguồn của sự sống, là yếu tố không thể thay thế. Bảo vệ nguồn nước cũng chính là bảo vệ cuộc sống của chính chúng ta và các thế hệ mai sau. Vì vậy, mỗi người hãy chung tay hành động ngay hôm nay, bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, để trả lại cho Trái Đất những dòng sông xanh và cuộc sống tươi đẹp hơn.