Đề tham khảo ĐGTX học kì 1 Văn 8 - Đề số 4
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
CẢNH RỪNG VIỆT BẮC
Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay,
Vượn hót, chim kêu suốt cả ngày.
Khách đến thì mời ngô nếp nướng,
Săn về thường chén thịt rừng quay.
Non xanh, nước biếc tha hồ dạo,
Rượu ngon, chè tươi mặc sức say.
Kháng chiến thành công ta trở lại,
Trăng xưa, hạc cũ với xuân này.
(Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh Toàn tập – tập 5, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tr. 376)
Chú thích: Hồ Chí Minh (1890 – 1969) lầ một nhà cách mạng, một nhà hoạt động chính trị, đồng thời là một nhà thơ lớn của dân tộc. Bài thơ Cảnh rừng Việt Bắc được Bác Hồ viết vào mùa xuân năm 1947, sau một năm quân ta tạm rút khỏi thủ đô Hà Nội để lên núi rừng bạt ngàn Việt Bắc, lập căn cứ làm cuộc trường kỳ kháng chiến thần thánh chín năm chống thực dân Pháp. Đây là lần thứ hai, Bác Hồ và Trung ương Đảng sống, làm việc tại căn cứ địa Việt Bắc để lãnh đạo cách mạng.
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Đọc bài thơ, dựa vào số câu, số tiếng trong mỗi câu và đặc điểm của thể thơ Đường luật để xác định thể thơ.
Thể thơ: thất ngôn bát cú Đường luật
Liệt kê hai hình ảnh gợi tả cảnh sắc núi rừng Việt Bắc trong 6 câu thơ đầu.
Đọc kĩ 6 câu thơ đầu, tìm những hình ảnh miêu tả trực tiếp cảnh sắc thiên nhiên của núi rừng Việt Bắc.
Hai hình ảnh gợi tả cảnh sắc núi rừng Việt Bắc: “Vượn hót, chim kêu”, “Non xanh, nước biếc”
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong hai câu thơ sau:
Non xanh, nước biếc tha hồ dạo,
Rượu ngọt, chè tươi mặc sức say.
Xác định các hình ảnh được liệt kê trong hai câu thơ; phân tích tác dụng của phép liệt kê trong việc khắc họa thiên nhiên và cuộc sống nơi Việt Bắc.
- Yếu tố liệt kê: “Non xanh, nước biếc, rượu ngọt, chè tươi”
- Hiệu quả:
+ Hình ảnh cụ thể, sinh động, giàu sức gợi.
+ Gợi lên bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, hùng vĩ với những sản vật đặc trưng của núi rừng Việt Bắc. Từ đó cũng gợi lên cuộc sống gần gũi, giản dị mà ấm áp của con người nơi đây.
Phân tích tác dụng của phép đối được sử dụng trong hai câu in đậm.
Xác định các cặp từ, hình ảnh được đặt đối nhau; phân tích tác dụng của phép đối trong việc làm nổi bật nội dung và tăng giá trị nghệ thuật của câu thơ.
- Phép đối: “Khách đến” ↔ “Săn về”; “mời ngô nếp nướng” ↔ “thường chén thịt rừng quay”.
- Tác dụng:
+ Làm cho lời thơ cân đối, nhịp nhàng, giàu tính biểu cảm.
+ Làm nổi bật cuộc sống mộc mạc, đầm ấm, hiếu khách và sự phong phú của núi rừng Việt Bắc trong những năm kháng chiến.
Tác giả bày tỏ thái độ, cảm xúc gì qua hai câu kết?
Đọc kĩ hai câu kết, xác định tình cảm và thái độ của tác giả qua các từ ngữ, hình ảnh được sử dụng.
Hai câu kết thể hiện niềm tin mãnh liệt vào thắng lợi của cuộc kháng chiến, đồng thời bộc lộ tình yêu, sự gắn bó sâu nặng và mong ước được trở lại núi rừng Việt Bắc để sống giữa cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, thân thuộc.
Từ bài thơ trên, em hãy nêu một bài học ý nghĩa nhất với bản thân và lí giải.
Liên hệ nội dung bài thơ với bản thân; nêu bài học ý nghĩa nhất và giải thích ngắn gọn vì sao em chọn bài học đó.
Bài học ý nghĩa nhất với em từ bài thơ là tinh thần lạc quan và gắn bó với thiên nhiên. Dù trong hoàn cảnh kháng chiến gian khổ, Bác vẫn giữ thái độ bình tĩnh, yêu đời và tin tưởng vào tương lai. Điều này nhắc nhở chúng ta sống tích cực, biết trân trọng vẻ đẹp thiên nhiên và giữ vững niềm tin dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào.





