Đề tham khảo ĐGTX học kì 1 Văn 8 - Đề số 2
Đọc văn bản và trả lời câu hỏi:
BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu nước cả, khôn chài cá,
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.
Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.
Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây ta với ta!
(Nguyễn Khuyến)
Chú thích: Nguyễn Khuyến (1835 – 1909), quê xã Yên Đổ, nay thuộc xã Trung Lương, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam. Thuở nhỏ nhà nghèo nhưng vốn tính thông minh lại học giỏi nên khi đi thi đều đỗ đầu cả ba kì thi: Hương, Hội, Đình. Do đó ông được gọi là Tam Nguyên Yên Đổ. Nhà thơ Nguyễn Khuyến được biết đến là một vị quan có phẩm chất trong sạch, mặc dù làm quan nhưng ông nổi tiếng là người rất thanh liêm, chính trực. Ông làm quan khoảng mười năm, đến khi thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Bộ liền cáo quan về ở ẩn.
Bài thơ được sáng tác khi nhà thơ cáo quan về quê sống ở ẩn ở Yên Đổ. Một hôm, người bạn tri kỷ của ông đến thăm nhưng ông lại chẳng có gì để thiết đãi bạn. Nguyễn Khuyến đã làm bài thơ “Bạn đến chơi nhà” để giãi bày nỗi lòng và khẳng định tình bạn tri kỷ.
Hãy xác định thể thơ của bài Bạn đến chơi nhà và cho biết em dựa vào các yếu tố nào để nhận biết thể thơ đó?
Xác định số câu, số chữ trong mỗi câu và đối chiếu với đặc điểm của các thể thơ đã học.
- Thể thơ: thất ngôn bát cú
- Dấu hiệu nhận biết:
+ Bài thơ có 8 dòng, mỗi dòng 7 chữ
+ Gieo vần chân, tuân theo luật bằng - trắc và phép đối của thơ Đường luật
Nội dung chính của bài thơ là gì?
Đọc toàn bài thơ, xác định sự việc chính và tình cảm tác giả muốn gửi gắm qua hình ảnh, lời thơ.
Bài thơ thể hiện niềm vui khi được bạn tri kỉ đến thăm và ca ngợi tình bạn chân thành, gắn bó, vượt lên trên mọi giá trị vật chất. Qua đó, tác giả khẳng định tình bạn quý giá không cần mâm cao cỗ đầy mà được xây dựng bằng sự thấu hiểu và chân tình.
Trong bài thơ, tác giả đã đưa ra những lí do khó khăn gi của mình khi tiếp đón bạn?
Đọc các câu thơ từ câu 2 đến câu 7, xác định những chi tiết tác giả nêu để giải thích vì sao không có gì tiếp đãi bạn.
Những lí do khó khăn khi tiếp bạn của Nguyễn Khuyến:
- “Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa”
- “Ao sâu nước cả, khôn chài cá”
- “Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà”
- “Cải chửa ra cây, cà mới nụ”
- “Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa”
- “…trầu không có”
Nhận xét về tình bạn của Nguyễn Khuyến trong bài thơ Bạn đến chơi nhà?
Dựa vào các chi tiết trong bài thơ, nhận xét những phẩm chất nổi bật của tình bạn giữa tác giả và người bạn.
Nhận xét tình bạn của Nguyễn Khuyến: trong sáng, chân thành, thắm thiết, không màng vật chất. Dù không có của ngon vật lạ để tiếp đãi, tác giả và bạn vẫn vui vẻ, gắn bó bởi điều quý giá nhất là sự đồng cảm và tấm lòng chân thành dành cho nhau.
Những bài học mà em rút ra cho mình trong cuộc sống sau khi đọc bài thơ này là gì?
Liên hệ nội dung bài thơ với thực tế cuộc sống để rút ra những bài học có ý nghĩa.
Những bài học:
- Biết trân trọng và gìn giữ những tình bạn chân thành, trong sáng.
- Không nên coi trọng vật chất mà cần đề cao tình cảm, sự chân thành giữa con người với nhau.
- Sống giản dị, chân thật, biết quan tâm và sẻ chia với bạn bè.
- Luôn cư xử chân thành để xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp trong cuộc sống





