Đề thi tham khảo giữa học kì 1 Văn 10 - Đề số 3
I. ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau:
Lời ru ẩn nơi nào
Giữa mênh mang trời đất
Khi con vừa ra đời
Lời ru về mẹ hát
Lúc con nằm ấm áp
Lời ru là tấm chăn
Trong giấc ngủ êm đềm
Lời ru thành giấc mộng
Khi con vừa tỉnh giấc
Thì lời ru đi chơi
Lời ru xuống ruộng khoai
Ra bờ ao rau muống
Và khi con đến lớp
Lời ru ở cổng trường
Lời ru thành ngọn cỏ
Đón bước bàn chân con
Mai rồi con lớn khôn
Trên đường xa nắng gắt
Lời ru là bóng mát
Lúc con lên núi thẳm
Lời ru cũng gập ghềnh
Khi con ra biển rộng
Lời ru thành mênh mông.
(Lời ru của mẹ - Thơ Xuân Quỳnh, NXB Đồng Nai, 1997)
Chú thích: Xuân Quỳnh (6 tháng 10 năm 1942 – 29 tháng 8 năm 1988), tên đầy đủ là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh, là một nữ nhà thơ người Việt Nam. Bà nổi tiếng với nhiều bài thơ được nhiều người biết đến như Thuyền và biển, Sóng, Thơ tình cuối mùa thu, Tiếng gà trưa…
Thơ Xuân Quỳnh thường viết về những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống thường ngày, biểu lộ những rung cảm và khát vọng của một trái tim phụ nữ chân thành,tha thiết và đằm thắm.
Bài thơ Lời ru của mẹ đã bày tỏ tình cảm mẹ con thắm thiết đầy thiêng liêng nhất.
Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Căn cứ vào đặc điểm số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách tổ chức nhịp điệu để xác định thể thơ.
Bài thơ được viết theo thể thơ năm chữ (ngũ ngôn).
Chỉ ra những hình ảnh thể hiện sự đồng hành của lời ru với con trong bài thơ.
Đọc kĩ văn bản, xác định các hình ảnh, chi tiết miêu tả sự hiện diện và đồng hành của lời ru với con trong từng giai đoạn trưởng thành.
Những hình ảnh thể hiện sự đồng hành của lời ru với con là: tấm chăn, giấc mộng, ruộng khoai, bờ ao rau muống, cổng trường, ngọn cỏ, bóng mát, gập ghềnh, mênh mông...
Hãy phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai câu thơ :
Lúc con nằm ấm áp
Lời ru là tấm chăn
- Xác định biện pháp tu từ.
- Phân tích tác dụng về nội dung và nghệ thuật.
- Biện pháp tu từ: So sánh “Lời ru là tấm chăn”
- Tác dụng:
+ Giúp hình ảnh thơ trở nên cụ thể, sinh động, giàu sức gợi.
+ Gợi lên sự che chở, bao bọc, sưởi ấm của lời ru đối với tuổi thơ của con.
+ Làm nổi bật tình yêu thương, sự chăm sóc ân cần và hi sinh của người mẹ dành cho con.
Anh/chị hãy nhận xét tình cảm của tác giả dành cho mẹ được thể hiện trong bài thơ.
Căn cứ nội dung và cảm xúc của bài thơ để nhận xét tình cảm, thái độ của tác giả đối với mẹ.
Qua bài thơ, tác giả bày tỏ:
- Tình yêu thương sâu nặng và lòng biết ơn đối với mẹ.
- Sự trân trọng những lời ru bình dị nhưng luôn theo con suốt cuộc đời.
- Ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, bền bỉ, luôn nâng đỡ và chở che con trên mọi chặng đường.
Từ văn bản trên em nhận thấy lời ru của mẹ có ý nghĩa gì đối với mỗi chúng ta?
- Dựa vào hình ảnh lời ru xuyên suốt bài thơ.
- Khái quát ý nghĩa đối với sự trưởng thành của mỗi con người.
Gợi ý: Lời ru của mẹ có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với mỗi chúng ta:
- Nuôi dưỡng tâm hồn, bồi đắp những tình cảm đẹp ngay từ thuở ấu thơ.
- Truyền cho con tình yêu thương, sự bình yên và điểm tựa tinh thần trong cuộc sống.
- Góp phần gìn giữ, truyền lại những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
- Nhắc mỗi người biết yêu thương, kính trọng và biết ơn công lao sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ.
II. VIẾT
Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về sự cần thiết phải trân trọng cuộc sống mỗi ngày .
Vận dụng kĩ năng viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống; kết hợp các thao tác lập luận (giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, bác bỏ), sử dụng dẫn chứng thực tế phù hợp và rút ra bài học nhận thức, hành động.
1. Mở bài: Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề nghị luận: trân trọng cuộc sống mỗi ngày
2. Thân bài:
a. Giải thích:
- Trân trọng cuộc sống là biết yêu quý từng ngày mình được sống; biết nâng niu sức khỏe, thời gian, các mối quan hệ và những điều bình dị xung quanh.
- Biểu hiện:
+ Người sống lạc quan, yêu đời.
+ Biết quý trọng thời gian, không sống lãng phí.
+ Yêu thương gia đình, bạn bè; biết sẻ chia với cộng đồng.
+ Không ngừng học tập, rèn luyện để hoàn thiện bản thân.
b. Phân tích + Chứng minh
- Vì sao cần trân trọng cuộc sống mỗi ngày?
+ Cuộc sống là hữu hạn, không ai biết trước tương lai.
+ Biết trân trọng cuộc sống giúp con người sống tích cực, lạc quan và có mục tiêu.
+ Giúp con người biết yêu thương gia đình, bạn bè; biết chia sẻ với cộng đồng.
+ Là động lực để vượt qua khó khăn, không lãng phí thời gian và cơ hội.
+ Góp phần tạo nên một xã hội nhân văn, giàu tình yêu thương.
Dẫn chứng tham khảo:
c. Bình luận
- Bài học nhận thức:
+ Nhận thức được cuộc sống là món quà quý giá và hữu hạn, vì vậy cần biết trân trọng từng ngày mình được sống.
+ Hiểu rằng sống trân trọng cuộc sống chính là biết yêu thương bản thân, biết ơn những gì mình đang có và lan tỏa những giá trị tích cực đến mọi người.
- Bài học hành động:
+ Sống tích cực, lạc quan; biết quý trọng thời gian và sử dụng thời gian một cách có ích.
+ Không ngừng học tập, rèn luyện để hoàn thiện bản thân.
+ Yêu thương, quan tâm, sẻ chia với gia đình, bạn bè và cộng đồng.
+ Biết ơn những điều bình dị trong cuộc sống, trân trọng hiện tại và nỗ lực cống hiến để mỗi ngày trôi qua đều có ý nghĩa.
d. Mở rộng
Phê phán những người sống buông xuôi, bi quan, lãng phí thời gian, không biết trân trọng bản thân và những điều mình đang có.
3. Kết bài:
- Khẳng định ý nghĩa của việc trân trọng cuộc sống mỗi ngày.
- Liên hệ bản thân: Không ngừng học tập, rèn luyện, sống yêu thương, biết ơn và cống hiến để mỗi ngày đều trở nên ý nghĩa.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
