Đề thi tham khảo học kì 2 Văn 12 - Đề số 2

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

- Vận dụng thao tác lập luận giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, bác bỏ và rút ra bài học nhận thức, hành động.

- Kết hợp lí lẽ với dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề.

- Bố cục bài viết đảm bảo ba phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

1. Mở bài

Giới thiệu được vấn đề nghị luận và và nêu khái quát quan điểm cá nhân về vấn đề.

2. Thân bài

2.1. Giải thích

- Ước mơ: là những dự định, khát khao mà mỗi chúng ta mong muốn đạt được trong thời gian ngắn hoặc dài; là động lực để mỗi chúng ta vạch ra phương hướng đường đi để dẫn tới ước mơ.

- theo đuổi giấc mơ: là nỗ lực, phấn đấu vượt qua mọi khó khăn, thử thách, bỏ sức lực, trí tuệ để có thể biến ước mơ thành hiện thực.

2.2. Biểu hiện và ý nghĩa của việc theo đuổi ước mơ trong đời sống mỗi người

- Ước mơ có vai trò quan trọng với mỗi người, giúp chúng ta sống cuộc đời có ý nghĩa, cống hiến cho xã hội.

+ Người có ước mơ sẽ biết mình muốn gì, từ đó xác định mục tiêu và phương hướng hành động.

+ Ước mơ giúp con người không sống tùy tiện, thụ động mà biết chủ động xây dựng tương lai.

+ Đặc biệt với người trẻ, có ước mơ giúp mỗi người sống có mục đích, có động lực và có trách nhiệm hơn với cuộc đời mình.

- Theo đuổi ước mơ giúp con người rèn luyện bản lĩnh và phát triển bản thân

+ Con đường thực hiện ước mơ không bao giờ hoàn toàn bằng phẳng.

+ Khó khăn, thất bại buộc con người phải học hỏi, kiên trì, điều chỉnh và vượt qua giới hạn của bản thân.

+ Vì vậy, quá trình theo đuổi ước mơ cũng là quá trình trưởng thành.

+ Thành công có thể là kết quả cuối cùng, nhưng những phẩm chất được hình thành trên hành trình ấy cũng là một giá trị lớn.

- Theo đuổi ước mơ giúp con người tạo ra giá trị cho bản thân và xã hội

+ Khi biến ước mơ thành hành động, con người có cơ hội khẳng định năng lực, tạo dựng giá trị và đóng góp cho cộng đồng.

+ Những ước mơ đẹp không chỉ hướng tới lợi ích cá nhân mà còn có thể tạo ra những giá trị tích cực cho xã hội.

+ Vì vậy, theo đuổi ước mơ là một cách để con người sống có ý nghĩa và cống hiến.

- Nếu từ bỏ ước mơ, con người dễ rơi vào trạng thái sống thụ động, vô nghĩa

+ Không có ước mơ hoặc từ bỏ ước mơ khiến con người: Không xác định được hướng đi, dễ bằng lòng với thực tại; thiếu động lực học tập, làm việc và hoàn thiện bản thân; có thể bỏ lỡ cơ hội phát triển và trở thành người tụt hậu.

+ Khi ấy, dù tuổi đời còn trẻ, con người vẫn có thể “già đi” trong tâm hồn.

Lựa chọn và sử dụng dẫn chứng phù hợp

2.3. Biết mở rộng, nâng cao vấn đề

- Phê phán một số bạn trẻ sống không có ước mơ, không hiểu mình muốn gì và không có ý chí phấn đấu, sống buông bỏ đời mình theo số phận muốn tới đâu thì tới, sống ỷ lại, thụ động, phụ thuộc vào gia đình.

- Một bộ phận khác thì theo đuổi những ước mơ quá xa vời, thiếu thực tế, hoặc sống bằng lòng với thực tại, ngại khó, ngại khổ, không dám theo đuổi ước mơ.

2.4 Bài học nhận thức và hành động

Về nhận thức

- Nhận thức được ước mơ là một phần quan trọng của đời sống tinh thần.

- Hiểu rằng tuổi trẻ cần có khát vọng, nhưng khát vọng phải gắn với thực tế và những giá trị tốt đẹp.

Về hành động

- Chủ động khám phá năng lực, sở thích và xác định mục tiêu.

- Chia ước mơ thành những mục tiêu cụ thể, khả thi.

- Lập kế hoạch và kiên trì thực hiện.

- Không sợ thất bại; biết rút kinh nghiệm và điều chỉnh cách làm.

- Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao năng lực.

3. Kết bài: Khẳng định quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân.

- Xác định đúng đối tượng nghị luận: hình ảnh thành phố quê hương.

- Khái quát hình tượng.

- Phân tích các chi tiết, hình ảnh, âm thanh tiêu biểu.

- Nhận xét nghệ thuật xây dựng hình tượng.

- Đánh giá ý nghĩa và tình cảm của tác giả.

* Nêu khái quát hình tượng thành phố quê hương

- Hình tượng thành phố quê hương hiện lên qua những hình ảnh, âm thanh bình dị, thân thuộc dưới góc nhìn của người đi xa lâu ngày trở về.

- Thành phố không chỉ được cảm nhận bằng thị giác mà còn được đánh thức qua những âm thanh và những kỉ niệm gắn bó với chủ thể trữ tình.

* Phân tích những biểu hiện cụ thể của hình tượng thành phố quê hương

- Không gian, cảnh vật: “Những bờ đường mùa xuân”; “những gác xép”, “những đầu hồi”; “những ngõ nhỏ”, “những lối mòn quá khứ”, “những lối mòn tình tự”. → Thành phố hiện lên gần gũi, bình dị, thân thuộc, đồng thời mang vẻ đẹp cổ kính, giàu chiều sâu văn hóa.

- Âm thanh: “nhịp chày sương”, “tiếng trống thu không”, “tiếng ve ran” làm sống dậy không gian quê hương và những miền kí ức đã xa.

- Thành phố còn gắn với lịch sử, truyền thống và ân tình của cha ông qua hình ảnh “nét son đượm trên vòm cong mái cổ”, “tấm tình ta mắc nợ cha ông”.

- Thành phố gắn với kí ức tuổi thơ, tuổi trẻ và tình yêu của chủ thể trữ tình qua “cánh bướm màu hạnh phúc”, “tiếng ve ran”.

Nhận xét: Các hình ảnh vừa có giá trị tả thực, vừa mang ý nghĩa biểu tượng, bởi đằng sau cảnh vật là những kỉ niệm, tình cảm và dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn người trở về. Đặc biệt, điệp ngữ “tôi trở lại”, “tôi trở về” nhấn mạnh sự gắn bó và nỗi xúc động của chủ thể trữ tình khi trở về thành phố thân yêu.

* Đánh giá ý nghĩa của hình tượng thành phố quê hương

- Qua hình tượng thành phố, tác giả bộc lộ tình yêu tha thiết, sâu nặng với quê hương.

- Thể hiện sự trân trọng, nâng niu những kỉ niệm tuổi thơ, tuổi trẻ và những giá trị văn hóa, truyền thống của quê hương.

- Thành phố không chỉ là một không gian địa lí mà đã trở thành một phần trái tim, tâm hồn của người trở về, đem lại cảm giác bình yên, êm ả sau những gian lao.