Ghi nhớ nhanh các công thức và kiến thức trọng tâm.
Làm từng câu hỏi dưới áp lực thời gian.
Đọc văn bản
Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng
Chẳng biết nước có giữ ngày, giữ tháng
Giữ bao nhiêu kỷ niệm giữa dòng trôi?
Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi!
Tôi giữ mãi mối tình mới mẻ
Sông của quê hương, sông của tuổi trẻ
Sông của miền Nam nước Việt thân yêu
Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu
Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy
Bạn bè tôi tụm năm tụm bảy
Bầy chim non bơi lội trên sông
Tôi giơ tay ôm nước vào lòng
Sông mở nước ôm tôi vào dạ
Chúng tôi lớn lên mỗi người mỗi ngả
Kẻ sớm khuya chài lưới bên sông
Kẻ cuốc cày mưa nắng ngoài đồng
Tôi cầm súng xa nhà đi kháng chiến
Nhưng lòng tôi như mưa nguồn, gió biển
Vẫn trở về lưu luyến bên sông
Hình ảnh cô em đôi má ửng hồng...
(Trích: Nhớ con sông quê hương – Tế Hanh, Tuyển tập thơ Việt Nam 1945–1975, NXB Giáo dục, 2000, tr. 215–217.)
Chỉ ra dấu hiệu xác định thể thơ của đoạn thơ trên.
Tìm từ ngữ, hình ảnh gợi tả vẻ đẹp của con sông quê hương.
Nêu chủ đề của đoạn thơ.
Trình bày tác dụng của biện pháp nhân hóa được sử dụng trong câu thơ:
“Sông mở nước ôm tôi vào dạ”
Nhận xét tình cảm của tác giả Tế Hanh đối với con sông quê hương được thể hiện trong đoạn thơ.
Từ nội dung đoạn thơ, hãy trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý nghĩa của việc gắn bó với quê hương. (trình bày từ 7-10 dòng)
Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) so sánh, đánh giá hình tượng dòng sông trong hai đoạn thơ sau:
Em ơi! Buồn làm chi
Anh đưa em về sông Đuống
Ngày xưa cát trắng phẳng lì
Sông Đuống trôi đi
Một dòng lấp lánh
Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ
Xanh xanh bãi mía bờ dâu
Ngô khoai biêng biếc
(Trích: Bên kia sông Đuống – Hoàng Cầm, Thơ kháng chiến chống Pháp 1945–1954, NXB Văn học, 1984, tr. 102–105.)
Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng
Chẳng biết nước có giữ ngày, giữ tháng
Giữ bao nhiêu kỷ niệm giữa dòng trôi?
(Trích: Nhớ con sông quê hương – Tế Hanh, Tuyển tập thơ Việt Nam 1945–1975, NXB Giáo dục, 2000, tr. 215–217.)
1. Tế Hanh (1921–2009)
- Nhà thơ quê ở Quảng Ngãi, thuộc phong trào Thơ mới (1932–1945). Thơ Tế Hanh mang giọng điệu chân thành, trong sáng, giàu tình yêu quê hương, con người và thiên nhiên Việt Nam.
- Bài “Nhớ con sông quê hương” (1943) thể hiện nỗi nhớ tha thiết với dòng sông tuổi thơ, biểu tượng cho tình quê và cội nguồn tâm hồn.
2. Hoàng Cầm (1922–2010)
- Nhà thơ quê ở Bắc Ninh, nổi tiếng với giọng thơ đậm chất dân gian, giàu nhạc tính và màu sắc văn hóa Kinh Bắc.
- Bài “Bên kia sông Đuống” (1948) được viết trong kháng chiến chống Pháp, thể hiện nỗi đau xót, nhớ thương và tự hào về quê hương Kinh Bắc bị tàn phá bởi chiến tranh.