Thuyết minh về Hội bơi trải Việt Trì, Bạch Hạc (Vĩnh Phúc).


Hội bơi trải ở vùng Bạch Hạc, Việt Trì đã có hàng nghìn năm nay. Một lễ hội dân gian đậm đà màu sắc văn hóa - văn minh sông Hồng, cái nôi của nền văn minh Lạc - Việt.

       Bạch Hạc, Việt Trì thuộc tỉnh Vĩnh Phúc, một vùng quê sông nước mênh mông, đồng lúa bát ngát. Đó cũng là một vùng quê có lễ hội thi bơi trải, đua trải kéo dài trong hai tháng, tháng 5 và tháng 6 âm lịch hàng năm, và được gọi là “tiệc bơi".

Bơi trải: gắn liền với hội làng, để tế thần cầu mong mưa thuận gió hòa, được mùa, an cư lạc nghiệp, thanh bình. Đào Xá thờ Lý Bôn, Kẻ Rau thờ Tam Giang Đại vương, Thổ Lệnh, Kẻ Hạc cũng thờ Tam Giang Đại vương là thủy thần Ngã ba sông. Còn Kẻ Me lại thờ Đảng Đạo Song Nga và Đức thánh Tản Viên. Đức Bác thờ Bát Nàn công chúa. An Đạo thờ Long Xà Đại Vương và út Soi Đại Vương, v.v...

Chỉ có xã Đào Xá tổ chức bơi trải vào ban đêm:

"Mồng chín có tiệc anh ơi,

Mồng mười hạ trải xuống bơi thờ thận.

Trai thanh tán bước vào đòn kiệu

Trống kiệu vào là trống canh ba

Trải bơi ra, ngọn cờ phe phẩy

 Trải bơi vào, cờ phất trống rung..."

(Dân ca)

Các làng khác đều thi bơi trải vào ban ngày. Con thuyền đua rất dài, thon nhỏ, chia thành 24 khoang, có 48 tay chèo (24 X 2), một người cầm lái ngồi ở đuôi thuyền, một người đứng ở giữa thuyền phất cờ điệu và đánh trống. Các tay chèo là trai tân (chưa vợ) rất lực lưỡng, cường tráng, ở Lương Nha bơi trải có 5 thuyền con trai đua với 5 thuyền con gái, vui đáo để.

Vùng Ngã Ba Bạch Hạc có bài ca nói về các hội bơi trải trong vùng:

"Rau gác, Hạc bơi,

Hạc gác, Me bơi

Me gác, Đức Bác bơi,

Đức Bác gác, Dạng bơi..."

Hội trải làng này vừa rã đám, thì hội trải làng khác lại cờ mở trống rung. Mùa lễ hội dân gian diễn ra tưng bừng náo nhiệt.

Ở Vĩnh Phúc, hội bơi trải Kẻ Hạc và Kẻ Mơ là đông vui nhất, năm nào cũng có hàng vạn người gần xa kéo về dự hội.

Sau Kẻ Rau là đến hội trải Kẻ Hạc, diễn ra vào ngày 20 tháng 5 âm lịch. Kẻ Hạc có 4 giáp, mỗi giáp mỗi màu cờ sắc áo riêng: màu trải, màu mái chèo, mũ, áo quần các tay chèo phải cùng màu theo luật lệ quy định: trải Tiên Hạc màu xanh, trải Thần Trúc màu đỏ, trải Đồng Nam màu trắng, và trải Bộ Đầu màu vàng.

Buổi sáng ngày tiệc tế, các nam phụ lão ấu nhất là các thôn nữ mặc quần áo đẹp kéo ra đứng đông nghịt trên bờ. Tiếng chiêng trống nổi lên vang dội xóm làng. Khi các tay chèo đã ngồi vào khoang, tay nắm mái chèo sẵn sàng; trải dàn hàng ngang đều tăm tắp, thì một hồi trống rung lên, cuộc thi bắt dầu. Trống mõ thúc liên hồi kì trận. Hàng ngàn hàng vạn người reo hò. Các tay trải cúi rạp người chém mái chèo xuống nước, cánh tay hối hả, miệng hò: "Dô huỵch! Hồ huỵch !". Những con trải lưới băng băng, như những mũi tên phóng về phía trước. Các trải xuất phát từ cửa đình Hạc qua bến Gút đến Tiên Cát cầu Việt Trì, quay trở lại bến Gút về đỗ trước bến Hạc giữa tiếng trống, tiếng hò reo như sấm dậy. Ánh mắt các thiếu nữ sáng ngời lên...

Hội bơi trải Kẻ Me diễn ra 3 ngày sau đó, từ 25 đến 27 tháng 5 âm lịch. Kẻ Me có 3 giáp: Phù Yên, Bồ Thôn và Hạc Đình. Mỗi thôn có một thuyền rồng bằng gỗ chò, hai dầu sơn đỏ, giữa sơn đên. Mỗi thuyền chỉ có 40 người: 38 tay chèo, 1 bẻ lái, 1 cầm cờ. Ngày 24 hạ trải ở sông Phó Đáy, sáng 25 đua trải từ đình tới làng Diệm Xuân: chiều 26 bơi tới Bên Cả làng Nghĩa Yên: sáng 27 đua tới đình làng Hội Chữ. Chiều 26, cuộc bơi thi "cướp cờ" là háo hức, sôi động nhất. Chiều 27 bơi rước kiệu về Ngã Ba Chạ để "tiễn thánh về".

Hội bơi trải ở vùng Bạch Hạc, Việt Trì đã có hàng nghìn năm nay. Một lễ hội dân gian đậm đà màu sắc văn hóa - văn minh sông Hồng, cái nôi của nền văn minh Lạc - Việt.

Trích: loigiaihay.com

>>>>> Bí kíp học tốt các môn lớp 9 2017 bởi các Thầy Cô uy tín, nổi tiếng học hiệu quả, dễ hiểu

 

Bài viết liên quan